aysegul
21.09.06, 11:48:20
AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER
EKİM 2004
TABLOLAR
GİRİŞ
Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, AB’ye üye ve aday ülkelerin genel demografik, coğrafi, kültürel ve ekonomik bilgilerine kısaca yer verildi.
Çalışmanın ikinci bölümde ise, Avrupa Birliğinde son yıllardaki genel ekonomik gelişmeler ana hatlarıyla ele alınmış ve özellikle yeni katılan 10 üye ülkenin AB’nin genel ekonomik büyüklüklerine etkisi araştırılmıştır. Ayrıca, kıyaslama yapabilmek için AB’ye aday ülkelerin ekonomik ve mali verileri de incelenerek aday ve üye ülkelerin ekonomik performansları, büyüme oranları, enflasyonist eğilimleri, istihdam durumları, dış ticaret profilleri ve kamu finansman gerekleri üzerinde ayrı ayrı durulmuştur. Ayrıca, AB’nin genel ekonomik performansı, AB ortalamasından sapma gösteren ve AB ortalamasına önemli etki yapan ülkeler ile bunların arkasında yatan etmenler ortaya konmaya çalışılmıştır.
Çalışmada Avrupa Komisyonunun hazırlamış olduğu "Economic Forecast Spring 2004" yayınından yararlanılmıştır.
ÜLKE PROFİLLERİ
AVUSTURYA
Yüzölçümü 83.870 km 2
Nüfusu 8.174.762
Komşuları Çek Cumhuriyeti 362 km, Almanya 784 km, Macaristan 366 km, İtalya 430 km, Liechenstein 35 km, Slovak Cumhuriyeti 91 km, Slovenya 330 km, İsviçre 164 km, denize kıyısı yok.
Ortalama Yaş 40
Ortalama Ömür 78.87, Erkek 76, Kadın 81.9
Nüfus Artış Hızı %0.14
Etnik Yapı % 88.5 Alman, %1.5 yerli azınlık (Hırvat, Macar, Çek, Slovak, Sloven) % 10 göçle gelenler (Türk, Boşnak, Hırvat, Sırp)
Dinler % 74 Katolik, % 5 Protestan, % 4 Müslüman, % 17 Diğer
Konuşulan Diller Almanca (Resmi Dil), Slovakça, Hırvatça, Macarca
Yönetim Biçimi Federal Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Petrol, kömür, linyit, kereste, demir, bakır, çinko, antimon, magnezit, volfram, grafit, tuz
Endüstriler İnşaat, makine, taşıt araçları, gıda, kimya, kereste, odun, kağıt, iletişim sistemleri, turizm
İhraç Ürünleri Makine ve teçhizat, motorlu araçlar ve yedek parçaları, kağıt, demir, çelik, tekstil ürünleri, gıda
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 31.5, İtalya % 9.3, İsviçre % 5.4, ABD % 4.9, Birleşik Krallık % 4.9, Fransa % 4.7, Macaristan % 4.3
İthal Ürünleri Makina ve teçhizat, motorlu araçlar, metal ürünler, petrol ve petrol ürünleri, gıda
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 42.6, İtalya % 6.6, Macaristan % 5.1, İsviçre % 4.8, Hollanda % 4.4
Ülke İnternet Kodu at
BELÇİKA
Yüzölçümü 30.528km 2
Nüfusu 10.348.276
Komşuları Fransa 620 km, Almanya 167 km, Lüksemburg 148 km, Hollanda 450 km, kıyı uzunluğu 66.5 km
Ortalama Yaş 40.2
Ortalama Ömür 78.44, Erkek 75.26, Kadın 81.75
Nüfus Artış Hızı % 0.16
Etnik Yapı Flaman % 58, Valon % 31, Diğer % 11
Dinler Katolik % 75, Protestan ve diğerleri % 25
Konuşulan Diller Hollandaca (Resmi Dil) % 60, Fransızca (Resmi Dil) % 40
Yönetim Biçimi Anayasal monarşi altında federal parlamenter demokrasi
Doğal Kaynakları Kömür, doğal gaz, yapı-inşaat malzemeleri, karbonat
Endüstriler Mühendislik ve metal ürünleri, motorlu araç montajı, hazır yiyecek ve içecek, kimyasal ürünler, tekstil, cam, petrol
İhraç Ürünleri Makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, elmas, metal ve metal ürünleri, gıda
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 18.6, Fransa % 16.3, Hollanda % 11.6, İngiltere %9.6, ABD % 7.9, İtalya % 5.4
İthal Ürünleri Makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, elmas, eczacılık ürünleri, nakliye araç ve gereçleri, petrol ürünleri
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 17.2, Hollanda % 15.6, Fransa % 12.8, İngiltere % 7.3, İrlanda % 7, ABD % 6.4, İtalya % 4
Ülke İnternet Kodu be
BULGARİSTAN
Yüzölçümü 110.910 km 2
Nüfusu 7.517.973
Komşuları Yunanistan 494 km, Makedonya 148 km, Romanya 608 km, Sırbistan-Karadağ 318 km, Türkiye 240 km, kıyı uzunluğu 354 km
Ortalama Yaş 40.5
Ortalama Ömür 71.75, Erkek 68.14, Kadın 75.59
Nüfus Artış Hızı - % 0.92
Etnik Yapı Bulgar % 83.9, Türk % 9.4, Çingene % 4.7, Diğerleri % 2
Dinler Ortodoks % 82.6, Müslüman %12.2, Katolik % 1.7, Diğerleri % 3.5
Konuşulan Diller Bulgarca(Resmi Dil), Türkçe
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Boksit, bakır, kurşun, çinko, kömür, kereste
Endüstriler Elektrik, gaz ve su, gıda, içecek, tütün, makine ve techizat, temel metaller, kimyasal ürünler, kok, rafine petrol, nükleer yakıt
İhraç Ürünleri Giyim, demir ve çelik, makine ve techizat, yakıt
İhracat Yaptığı
Ülkeler İtalya % 15.5, Almanya % 9.6, Türkiye % 9.4, Yunanistan % 9.2, Fransa % 5.3, ABD % 4.8
İthal Ürünleri Yakıt, mineraller, makine ve techizat, metal, kimyasal ve plastik ürünler, gıda, tekstil
İthalat Yaptığı
Ülkeler Rusya % 14.6, Almanya % 14.4, İtalya % 11.4, Yunanistan % 6.1, Fransa % 5.7, Türkiye % 5
Ülke İnternet Kodu bg
HIRVATİSTAN
Yüzölçümü 56.542 km 2
Nüfusu 4.496.869
Komşuları Bosna-Hersek 932 km, Macaristan 329 km, Sırbistan Karadağ 266 km, Slovenya 670 km, kıyı uzunluğu 1.777 km
Ortalama Yaş 39.7
Ortalama Ömür 74.14, Erkek 70.21, Kadın 78.29
Nüfus Artış Hızı - % 0.02
Etnik Yapı Hırvat %89.6, Sırp % 4.5, Boşnak % 0.5, Macar % 0.4, Diğer % 5
Dinler % 87.8 Katolik, %4.4 Ortodoks, % 1.3 Müslüman, % 0.3 Protestan, , % 6.2 Diğer
Konuşulan Diller Hırvatça
Yönetim Biçimi Başkanlık sisteminde parlamenter demokrasi
Doğal Kaynakları Petrol, kömür, boksit, demir, kalsiyum, gipsiyum, doğal asfalt, silis, mika, kil, tuz, hidroenerji
Endüstriler Kimyasal ve plastik ürünler, makine araçları, işlenmiş metal, elektronik eşya, demir ve çelik ürünleri, alüminyum, kağıt, odun ürünleri, yapı malzemeleri, tekstil, gemicilik, petrol, gıda ve içecekler, turizm
İhraç Ürünleri Taşıma araçları, tekstil, kimyasal ürünler, gıda, yakıt
İhracat Yaptığı
Ülkeler İtalya % 22.4, Bosna-Hersek % 14.4, Almanya % 12.6, Slovenya % 8, Avusturya % 7.3
İthal Ürünleri Makine, taşıma ve elektrik malzemeleri, kimyasal ürünler, yakıt, gıda
İthalat Yaptığı
Ülkeler İtalya % 16.8, Almanya % 16.4, Slovenya % 7.8, Rusya % 6.8, Avusturya % 6.7, Fransa % 5.2
Ülke İnternet Kodu hr
ÇEK CUMHURİYETİ
Yüzölçümü 78.866km 2
Nüfusu 10.246.178
Komşuları Avusturya 362 km, Almanya 646 km, Polonya 658 km, Slovakya 215 km
Ortalama Yaş 38.6
Ortalama Ömür 75.78, Erkek 72.52 Kadın 79.24
Nüfus Artış Hızı - 0.05 %
Etnik Yapı Çek % 81.2, Moravyalı % 13.2, Slovak % 3.1, Polonyalı % 0.6,
Alman % 0.5
Dinler % 39.2 Katolik, % 4.6 Protestan, % 3 Ortodoks, % 13.4 Diğer,
% 39.8 Ateist
Konuşulan Diller Çekçe
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Kömür, kaolin, kil, grafit, kereste
Endüstriler Metalürji, makine ve nakliye araçları, motorlu araçlar, cam, silah-mühimmat
İhraç Ürünleri Makina ve nakliye araçları, ara mamuller, kimyasal ürünler, yakıt
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 36.6, Slovakya % 7.7, ABD % 5.8, Avusturya % 5.6, Polonya % 4.7, Fransa % 4.7, İtalya % 4.1
İthal Ürünleri Makina ve nakliye araçları, ara mamuller, kimyasal ürünler, yakıt
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 32.9, İtalya % 5.5, Slovak Cumhuriyeti % 5.3, Fransa % 4.9, Çin % 4.7, Rusya % 4.6, Avusturya % 4.4, Polonya % 4.1
Ülke İnternet Kodu cz
DANİMARKA
Yüzölçümü 43.094 km 2
Nüfusu 5.413.392
Komşuları Almanya 68 km, kıyı uzunluğu 7.314 km
Ortalama Yaş 39.2
Ortalama Ömür 77.44, Erkek 75.17, Kadın 79.83
Nüfus Artış Hızı % 0.35
Etnik Yapı İskandinav, İnuit, Faroez, Türk, İranlı
Dinler % 95 Luteran, % 3 Diğer Hıristiyanlar, % 2 Müslüman
Konuşulan Diller Danimarkaca, Faroece, Grönlandca, Almanca
Yönetim Biçimi Anayasal Monarşi
Doğal Kaynakları Petrol, doğal gaz, balık, tuz, kireç, kireç taşı, taş, çakıl, kum
Endüstriler Gıda, makine ve teçhizat, tekstil ve giyim, kimyasal ürünler, elektronik ürünler, yapı-inşaat, mobilya ve diğer ahşap ürünler, gemi yapımı, yel değirmeni
İhraç Ürünleri Makine ve teçhizat, et ve et ürünleri, süt ürünleri, balık, kimyasal ürünler, mobilya, gemi, yel değirmeni
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 19.4, İsveç % 11.8, Birleşik Krallık % 9.8, ABD % 6.4, Norveç % 6, Fransa % 4.7, Hollanda % 4.5
İthal Ürünleri Makine ve teçhizat, ham madde, endüstriyel yarı mamuller, kimyasal ürünler, tahıl gıda, tüketim malları
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 22.3, İsveç % 12.1, Birleşik Krallık % 8.9, Hollanda % 6.8 Fransa % 6, Norveç % 4.7, İtalya % 4.3
Ülke İnternet Kodu dk
ESTONYA
Yüzölçümü 45.226 km 2
Nüfusu 1.341.664
Komşuları Letonya 339 km, Rusya 294 km, kıyı uzunluğu 3.794 km
Ortalama Yaş 38.8
Ortalama Ömür 71.38, Erkek 65.78, Kadın 77.33
Nüfus Artış Hızı % - 0.66
Etnik Yapı % 65.5 Estonyalı, % 28.1 Rus, Ukraynalı % 2.5, Belaruslu % 1.5, Finli % 1, Diğer % 1.6
Dinler Luteran, Ortodoks, Baptist, Metodist, Katolik
Konuşulan Diller Estonyaca(Resmi Dil), Rusça, Ukraynaca, Fince
Yönetim Biçimi Parlamenter Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kaya petrolü, kömür, fosfor, kil, kireç taşı, kum, dolomit
Endüstriler Makine, elektronik araçlar, odun ve odun ürünleri, tekstil, bilgi teknolojisi, telekomünikasyon araçları
İhraç Ürünleri Makine ve ekipman, odun ve kağıt, tekstil, gıda, mobilya, metaller, kimyasal ürünler
İhracat Yaptığı
Ülkeler Finlandiya % 20.4, İsveç % 12.4, Rusya % 10, Almanya % 8.3, Letonya % 7.7, Birleşik Krallık % 4.2, Litvanya % 4.1
İthal Ürünleri Makine ve ekipman, kimyasal ürünler, tekstil, gıda, nakliye araçları
İthalat Yaptığı
Ülkeler Finlandiya % 15.6, Rusya % 12, Almanya % 11.1, İsveç % 8.4, Çin % 4.6, İtalya % 4.1
Ülke İnternet Kodu ee
FİNLANDİYA
Yüzölçümü 337.030 km 2
Nüfusu 5.214.512
Komşuları Norveç 729 km, İsveç 585 km, Rusya 1.313 km, kıyı uzunluğu 1.126 km
Ortalama Yaş 40.7
Ortalama Ömür 78.24, Erkek 74.73, Kadın 81.89
Nüfus Artış Hızı % 0.18
Etnik Yapı Finli % 93, İsveçli % 6, Diğerleri % 1
Dinler % 89 Luteran, % 1 Ortodoks, Diğer % 10
Konuşulan Diller Fince (Resmi Dil), İsveççe (Resmi Dil),
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kereste, demir, bakır, kurşun, çinko, krom, nikel, altın, gümüş, kireç taşı
Endüstriler Metal ürünler, elektronik ürünler, gemi yapımı, kağıt, bakır, arıtma, gıda, kimyasal ürünler, tekstil, giyim
İhraç Ürünleri Makine ve ekipman, metal ürünler, kağıt, kereste, kimyasal ürünler,
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 11.8, Birleşik Krallık % 9.6, ABD % 9, İsveç % 8.5, Rusya % 6.6, Hollanda % 4.6, Fransa % 4.5
İthal Ürünleri Makine, tekstil, gıda, petrol, nakliye araçları, kimyasal ürünler, demir ve çelik, iplik ve kumaş, tahıl
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 14.5, İsveç % 10.9, Rusya % 9.9, Birleşik Krallık % 5.7, ABD % 9, Fransa % 4.3, Danimarka % 4.2
Ülke İnternet Kodu fi
FRANSA
Yüzölçümü 547.030 km 2
Nüfusu 60.424.213
Komşuları Andorra 56 km, Belçika 620 km, Almanya 451 km, İtalya 488 km, Lüksemburg 73 km, Monako 4.5 km, İspanya 623 km, İsviçre 573 km, kıyı uzunluğu 3.427 km
Ortalama Yaş 38.6
Ortalama Ömür 79.44, Erkek 75.80 Kadın 83.27
Nüfus Artış Hızı % 0.39
Etnik Yapı Fransız, Slav, Kuzey Afrikalı, Basklı
Dinler % 85 Katolik, % 2 Protestan, % 8 Müslüman, % 5 Diğer
Konuşulan Diller Fransızca
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kömür, demir, boksit, çinko, uranyum, antimon, arsenik, potas, feldispat, kalsiyum florit, gipsiyum, kereste, balık
Endüstriler Makine, metalürji, elektronik ürünler, gıda, kimyasal ürünler, tekstil, otomobil, uçak, turizm
İhraç Ürünleri Makina ve nakliye araçları, plastik ve kimyasal ürünler, demir, çelik, içecek, ecza ürünleri
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 15, Birleşik Krallık % 9.8, İspanya % 9, İtalya % 9, ABD % 7.8, Belçika % 6.9
İthal Ürünleri Makina ve ekipman, ham petrol, uçak, plastik ve kimyasal ürünler
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 19.4, Belçika % 9.2, İtalya % 8.8, Birleşik Krallık % 7.3, Hollanda % 7, ABD % 6.8, İspanya % 6.7
Ülke İnternet Kodu fr
ALMANYA
Yüzölçümü 357.021 km 2
Nüfusu 82.424.609
Komşuları Avusturya 784 km, Belçika 167 km, Çek Cumhuriyeti, 646 km, Danimarka 68 km, Fransa 451 km, Lüksemburg 138 km, Hollanda 577 km, Polonya 456 km, İsviçre 334 km, kıyı uzunluğu 2.389 km
Ortalama Yaş 41.7
Ortalama Ömür 78.54, Erkek 75.56, Kadın 81.68
Nüfus Artış Hızı % 0.02
Etnik Yapı Alman % 91.5, Türk % 2.4, Diğer % 6.1
Dinler % 34 Katolik, % 34 Protestan, % 3.7 Müslüman, % 28.3 Diğer
Konuşulan Diller Almanca(Resmi Dil), Türkçe
Yönetim Biçimi Federal Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kömür, linyit, doğal gaz, demir, bakır, nikel, uranyum, potas, tuz, yapı malzemeleri, kereste
Endüstriler Demir, çelik, kömür, çimento, kimyasallar, makine, elektronik, yiyecek ve içecek, gemi yapımı, tekstil
İhraç Ürünleri Makine, kimyasal ve metal ürünler, gıda, tekstil
İhracat Yaptığı
Ülkeler Fransa % 10.7, ABD % 10.3, Birleşik Krallık % 8.4, İtalya % 7.3, Hollanda 6.1, Avusturya %5.1, Belçika % 4.8, İsviçre % 4.2
İthal Ürünleri Makine, kimyasal ürünler, gıda, tekstil, metal ürünler
İthalat Yaptığı
Ülkeler Fransa % 9.4, Hollanda 8.2, ABD % 7.7, Birleşik Krallık % 6.4, İtalya % 6.4, Belçika % 5.1, Avusturya % 4.1, Çin % 4.1
Ülke İnternet Kodu De
YUNANİSTAN
Yüzölçümü 131.941 km 2
Nüfusu 10.647.529
Komşuları Arnavutluk 282 km, Bulgaristan 494 km, Türkiye 206 km, Makedonya 246 km, kıyı uzunluğu 13.676 km
Ortalama Yaş 40.2
Ortalama Ömür 78.94, Erkek 76.44, Kadın 81.59
Nüfus Artış Hızı % 0.2
Etnik Yapı Yunan % 98, Diğer % 2
Dinler % 98 Ortodoks, % 1.3 Müslüman, % 0.7 Diğer
Konuşulan Diller Yunanca
Yönetim Biçimi Parlamenter Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Linyit, petrol, demir, boksit, kurşun, çinko, nikel, magnezit, mermer, tuz, hidroenerji
Endüstriler Turizm, gıda, tütün, metal ürünler, kimyasal ürünler, tekstil, madencilik
İhraç Ürünleri Yiyecek ve içecek, petrol ve kimyasal ürünler, tekstil
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 10.4, İtalya % 8.5, Birleşik Krallık % 6.3, Bulgaristan % 5.4, ABD % 5.3, Kıbrıs Rum Kesimi % 4.7
İthal Ürünleri Makine, nakliye araçları, kimyasal ürünler
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 12.2, İtalya % 11.5, Rusya % 7.4, Güney Kore % 6, Fransa % 5.7, Hollanda % 5.6, ABD % 4.7, Belçika % 4.3, Birleşik Krallık % 4.1
Ülke İnternet Kodu gr
MACARİSTAN
Yüzölçümü 93.030 km 2
Nüfusu 10.032.375
Komşuları Avusturya 366 km, Hırvatistan 329 km, Romanya 443 km, Sırbistan-Karadağ 151 km, Slovak Cumhuriyeti 677 km, Slovenya 102 km, Ukrayna 103 km
Ortalama Yaş 38.4
Ortalama Ömür 72.25, Erkek 68.07, Kadın 76.69
Nüfus Artış Hızı % - 0.25
Etnik Yapı Macar %89.9, Çingene % 4, Alman % 2.6, Sırp % 2, Slovak % 0.8, Romen % 0.7
Dinler % 67.5 Katolik, % 20 Kalvinist, % 5 Luteran, % 7.5 Ateist ve Diğer
Konuşulan Diller Macarca % 98.2, Diğer % 1.8
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Boksit, kömür, doğal gaz
Endüstriler Madencilik, metalürji, yapı malzemeleri, gıda, kimyasal ürünler, motorlu araçlar, ecza ürünleri
İhraç Ürünleri Makine ve teçhizat, gıda, fuel-oil, elektrik
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 35.5, Avusturya % 7.1, İtalya % 5.8, Fransa % 5.7, Birleşik Krallık % 4.7, İsveç % 4.3, Hollanda % 4.2
İthal Ürünleri Gıda, makine ve teçhizat, petrol ürünleri, elektrik
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 24.2, İtalya % 7.5, Avusturya % 6.9, Rusya % 6.1, Çin % 5.6, Fransa % 4.8, Japonya % 4.2
Ülke İnternet Kodu hu
İRLANDA
Yüzölçümü 70.280 km 2
Nüfusu 3.969.558
Komşuları Birleşik Krallık 360 km, kıyı uzunluğu 1.448 km
Ortalama Yaş 33.4
Ortalama Ömür 77.36, Erkek 74.74, Kadın 80.15
Nüfus Artış Hızı % 1.16
Etnik Yapı Kelt, İngiliz
Dinler % 91.6 Katolik, Diğer % 8.4
Konuşulan Diller İrlandaca, İngilizce
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Doğal gaz, kömür, bakır, kurşun, çinko, gümüş, barut, gipsiyum, kireç taşı, dolomit
Endüstriler Makine ve taşıma araçları, gıda, tekstil, biracılık, kimyasal ve eczacılık ürünleri, cam, kristal, yazılım
İhraç Ürünleri Makine ve teçhizat, bilgisayar, kimyasal ve eczacılık ürünleri, canlı hayvan ve hayvansal ürünler
İhracat Yaptığı
Ülkeler Birleşik Krallık % 23.3, ABD % 16.7,Belçika % 14.6, Almanya % 7.3, Fransa % 5
İthal Ürünleri Makine ve yazılım ekipmanları, kimyasal ürünler, petrol ve petrol ürünleri, tekstil ve hazır giyim
İthalat Yaptığı
Ülkeler Birleşik Krallık % 41.1, ABD % 15.3, Almanya % 6.8
Ülke İnternet Kodu ie
İTALYA
Yüzölçümü 301.230 km 2
Nüfusu 58.057.477
Komşuları Avusturya 403 km, Fransa 488 km, Vatikan 3.2 km, San Marino 39 km, Slovenya 232 km, İsviçre 740 km, kıyı uzunluğu 7600 km
Ortalama Yaş 41.4
Ortalama Ömür 79.54, Erkek 76.61, Kadın 82.66
Nüfus Artış Hızı % 0.09
Etnik Yapı İtalyan, Alman, Sloven, Arnavut, Fransız
Dinler Katolik, Protestan, Müslüman
Konuşulan Diller İtalyanca(Resmi Dil), Almanca, Fransızca, Slovence
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kömür, civa, çinko, potas, mermer, barit, asbest, süngertaşı, kalsiyum florit, feldispat, sülfür, doğal gaz, ham petrol, balık
Endüstriler Turizm, makine, demir, çelik, gıda, kimyasal ürünler, tekstil, giyim, seramik
İhraç Ürünleri Mühendislik ürünleri, tekstil ve giyim, motorlu araçlar, nakliye araçları, kimyasal ürünler, gıda, içecek, tütün, mineraller, çeşitli metaller
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 13.7, Fransa % 12.2, ABD % 9.8, Birleşik Krallık % 6.9, İspanya % 6.4
İthal Ürünleri Mühendislik ürünleri, tekstil ve giyim, nakliye araçları kimyasal ürünler, gıda, içecek, tütün, mineraller, çeşitli metaller, enerji ürünleri
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 17.8, Fransa % 11.3, Hollanda % 5.9, Birleşik Krallık % 5, ABD % 4.9, İspanya % 4.6, Belçika % 4.4
Ülke İnternet Kodu it
LETONYA
Yüzölçümü 64.589 km 2
Nüfusu 2.306.306
Komşuları Beyas Rusya 141 km, Estonya 339 km, Litvanya 453 km, Rusya 217 km, kıyı uzunluğu 531 km
Ortalama Yaş 38.8
Ortalama Ömür 70.86, Erkek 65.91, Kadın 76.09
Nüfus Artış Hızı % - 0.71
Etnik Yapı Letonyalı % 57.7, Rus % 29.6, Beyaz Rus % 4.1, Ukraynalı % 2.7, Leh % 2.5, Litvanyalı % 1.4
Dinler Katolik, Luteran, Ortodoks
Konuşulan Diller Letonyaca (Resmi Dil), Litvanyaca, Rusça
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Kömür, kireç taşı, dolomit, amber, hidroenerji, odun
Endüstriler Otobüs, kamyon, araba, sentetik fiberler, tarımsal makine, gübre, beyaz eşya, elektronik, eczacılık ürünleri, hazır gıda, tekstil
İhraç Ürünleri Odun ve ürünleri, makine ve teçhizat, metal ürünler, tekstil, gıda
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 15.3, Birleşik Krallık % 14.4, İsveç % 10.4, Litvanya % 8.2, Estonya % 5.9, Rusya % 5.8, Danimarka % 5.6, ABD % 4.3
İthal Ürünleri Makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, petrol
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 17.2, Litvanya % 9.8, Rusya % 8.8, Finlandiya % 8, İsveç %6.4, Estonya % 6.2, Polonya % 5, İtalya % 4.2
Ülke İnternet Kodu lv
LİTVANYA
Yüzölçümü 65.200 km 2
Nüfusu 3.607.899
Komşuları Beyaz Rusya 502 km, Letonya 453 km, Polonya 91 km, Rusya 227 km, kıyı uzunluğu 99 km
Ortalama Yaş 37.4
Ortalama Ömür 73.46, Erkek 68.22 Kadın 79
Nüfus Artış Hızı % - 0.33
Etnik Yapı Litvanyalı % 80.6, Rus % 8.7, Polonyalı % 7, Beyaz Rus % 1.6, Diğer % 2.1
Dinler Katolik, Protestan, Müslüman, Baptist, Luteran, Ortodoks
Konuşulan Diller Litvanyaca(Resmi Dil), Polonyaca, Rusça
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Kömür, ekilebilir arazi
Endüstriler Metal kesme makinaları, elektrik motorları, beyaz eşya, petrol arıtma, küçük gemi üretimi, mobilyacılık, tekstil, gıda, gübre, optik cihazlar, amber, bilgisayar
İhraç Ürünleri Mineral ürünler, tekstil ve giyim, makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, odun ve ürünleri, gıda
İhracat Yaptığı
Ülkeler Birleşik Krallık % 13.4, Rusya % 12.1, Almanya % 10.4, Letonya % 9.7, Danimarka % 5.1, İsveç % 4.2, Fransa % 4.1
İthal Ürünleri Mineral ürünler, tekstil ve giyim, makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, taşıma araçları, metaller
İthalat Yaptığı
Ülkeler Rusya % 22.2, Almanya % 17.8, İtalya % 5.1, Polonya % 5
Ülke İnternet Kodu lt
LÜKSEMBURG
Yüzölçümü 2.586 km 2
Nüfusu 462.690
Komşuları Belçika 148 km, Fransa 73 km, Almanya 138 km
Ortalama Yaş 38.3
Ortalama Ömür 78.58, Erkek 75.31, Kadın 82.07
Nüfus Artış Hızı % 1.28
Etnik Yapı Kelt, Fransız, Alman, Slav, İtalyan, Portekizli
Dinler % 87 Katolik, % 13 Protestan, Müslüman,Yahudi
Konuşulan Diller Lüksemburgca(Resmi Dil), Fransızca ve Almanca İdari Dil
Yönetim Biçimi Anayasal Monarşi
Doğal Kaynakları Demir, ekilebilir arazi
Endüstriler Bankacılık, demir, çelik, gıda, kimyasal ürünler, metal, araba lastiği, gözlük, alüminyum, mühendislik
İhraç Ürünleri Çelik ürünleri, makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, kauçuk ürünler, cam
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 23.9, Fransa % 20.1, Belçika % 10.5, Birleşik Krallık % 8.7, İtalya % 6.1, İspanya % 4.5, Hollanda % 4.4
İthal Ürünleri Mineraller, metal, gıda, tüketim malları
İthalat Yaptığı
Ülkeler Belçika % 29.7, Almanya % 23, Fransa % 13.2, Tayvan % 7.3, Hollanda % 4.6
Ülke İnternet Kodu lu
MALTA
Yüzölçümü 316 km 2
Nüfusu 396.851
Komşuları Ada ülkesi – kıyı uzunluğu 196.8 km
Ortalama Yaş 38
Ortalama Ömür 78.68, Erkek 76.51, Kadın 80.98
Nüfus Artış Hızı % 0.42
Etnik Yapı Maltalı, İtalyan
Dinler % 98 Katolik
Konuşulan Diller Maltaca, İngilizce
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kireç taşı, tuz, ekilebilir arazi
Endüstriler Turizm, elektronik ürünler, gemi yapımı, gıda, tütün, inşaat, tekstil, giyim
İhraç Ürünleri Makine ve nakliye araçları, mamuller
İhracat Yaptığı
Ülkeler Singapur % 17.3, ABD % 11.4, , Birleşik Krallık % 9.4, Almanya %9.2 Fransa % 7.3, Çin % 6.5, İtalya % 5.9
İthal Ürünleri Makine ve nakliye araçları, mamuller, gıda içecek, tütün
İthalat Yaptığı
Ülkeler İtalya % 18.2, Fransa % 12, Güney Kore % 11.3, Birleşik Krallık % 7.5, Almanya % 5.3, Singapur % 5.3, Japonya % 4.9, ABD % 4.6, İspanya % 4.2
Ülke İnternet Kodu mt
HOLLANDA
Yüzölçümü 41.526 km 2
Nüfusu 16.318.199
Komşuları Belçika 450 km, Almanya 577 km, kıyı uzunluğu 451 km
Ortalama Yaş 38.7
Ortalama Ömür 78.68, Erkek 76.15, Kadın 81.34
Nüfus Artış Hızı % 0.57
Etnik Yapı Hollandalı % 83, diğer (Türk, Faslı, Surinamlı, Endonez) % 17
Dinler % 31 Katolik, % 21 Protestan, % 4.4 Müslüman, % 3.6 Diğer, % 40 Dine tabi olmayan
Konuşulan Diller Hollandaca ve Frizye Dili (Resmi Diller),
Yönetim Biçimi Anayasal Monarşi
Doğal Kaynakları Doğal gaz, petrol kömür, kireç taşı, tuz, toprak, çakıl
Endüstriler Tarımsal endüstri, metal ve mühendislik ürünleri, elektrikli makineler, kimyasal ürünler, petrol, inşaat, mikroelektronik, balıkçılık
İhraç Ürünleri Makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, yakıt, gıda
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 25.1, Belçika % 12.7, Birleşik Krallık % 10.7, Fransa % 10.2, İtalya % 6, ABD % 4.6
İthal Ürünleri Makine ve nakliye araçları, kimyasal ürünler, yakıt, gıda, giyim
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 17.9, Belçika % 9.7, ABD % 9.1, Birleşik Krallık % 6.9, Fransa % 5.5, Çin % 5.1, Japonya % 4
Ülke İnternet Kodu nl
POLONYA
Yüzölçümü 312.685 km 2
Nüfusu 38.626.349
Komşuları Beyaz Rusya 407 km, Çek Cumhuriyeti 658, Almanya 456, Litvanya 91, Rusya 206 km, Slovak Cumhuriyeti 444 km, Ukrayna 526 km, kıyı uzunluğu 491 km
Ortalama Yaş 36.2
Ortalama Ömür 74.16, Erkek 70.04, Kadın 78.52
Nüfus Artış Hızı % 0.02
Etnik Yapı Polonyalı % 96.7, Alman % 0.4, Diğer % 2.9
Dinler % 95 Katolik, % 5 Protestan, Ortodoks ve diğerleri
Konuşulan Diller Lehçe
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kömür, sülfür, bakır, doğal gaz, gümüş, kurşun, tuz, amber
Endüstriler Makine, gemi yapımı, gıda, kimyasal ürünler, tekstil, demir ve çelik, cam, içecek
İhraç Ürünleri Makina ve nakliye araçları, muhtelif ara ve nihai mamuller, gıda ve canlı hayvan
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 32.3, Fransa % 6, İtalya % 5.5, Birleşik Krallık % 5.2, Hollanda % 4.5, Çek Cumhuriyeti % 4
İthal Ürünleri Makina ve nakliye araçları, muhtelif ara ve nihai mamuller, gıda
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 24.3, İtalya % 8.4, Rusya % 8, Fransa % 7
Ülke İnternet Kodu pl
PORTEKİZ
Yüzölçümü 92.391 km 2
Nüfusu 10.524.145
Komşuları İspanya 1.214, kıyı uzunluğu 1793
Ortalama Yaş 37.9
Ortalama Ömür 77.35, Erkek 74.06, Kadın 80.85
Nüfus Artış Hızı % 0.41
Etnik Yapı Portekizli, Akdenizli, Afrikalı
Dinler Katolik, Protestan
Konuşulan Diller Portekizce(Resmi Dil), Mirandaca
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Balık, mantar, demir, bakır, çinko, kalay, tungsten, gümüş, altın, uranyum, mermer, kil, gipsiyum, tuz, hidroenerji
Endüstriler tekstil, giyim, kağıt, mantar, metal işçiliği, petrol arıtma, kimyasal ürünler, balık, şarap, turizm
İhraç Ürünleri Giyim, makine, kimyasal ürünler, mantar, kağıt ürünleri, deri
İhracat Yaptığı
Ülkeler İspanya % 20.3, Almanya % 18.4, Fransa % 12.6, Birleşik Krallık % 10.5, ABD % 5.8, İtalya % 4.8, Belçika % 4.5
İthal Ürünleri Makina ve nakliye araçları, kimyasal ürünler, petrol, tekstil, tarımsal ürünler
İthalat Yaptığı
Ülkeler İspanya % 28.1, Almanya % 15, Fransa % 10.2, , İtalya % 6.5, Birleşik Krallık % 5.2, Hollanda % 4.5
Ülke İnternet Kodu pt
ROMANYA
Yüzölçümü 237.500 km 2
Nüfusu 22.355.551
Komşuları Bulgaristan 608 km, Macaristan 443 km, Moldovya 450 km, Sırbistan Karadağ 476 km, Ukrayna kuzeyde 362 km – güneyde 169 km, kıyı uzunluğu 225 km
Ortalama Yaş 36.1
Ortalama Ömür 71.12 Erkek 67.63 Kadın 74.82
Nüfus Artış Hızı % -0.11
Etnik Yapı Romen % 89.5, Macar % 6.6, Çingene % 2.5, Diğer % 1.4
Dinler % 87 Ortodoks, % 6.8 Protestan, % 5.6 Katolik, % 0.35 Müslüman, % 0.25 Diğer
Konuşulan Diller Romence(Resmi Dil), Macarca, Almanca
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Petrol, kereste, doğal gaz, kömür, demir, tuz, hidroenerji
Endüstriler Tekstil, makine, oto montaj, madencilik, kereste, inşaat malzemeleri, ve ekipmanlar, metal ve kimyasal ürünler, gıda, petrol ürünleri
İhraç Ürünleri Tekstil, metal ve ürünleri, makina ve techizat, mineral, yakıt, kimyasal ve tarımsal ürünler
İhracat Yaptığı
Ülkeler İtalya % 25.2, Almanya % 15.6, , Fransa % 7.6, Birleşik Krallık % 5.8, ABD % 4.3, Türkiye % 4.1
İthal Ürünleri Tekstil, metal, makina ve teçhizat, mineral, yakıt, kimyasal ve tarımsal ürünler
İthalat Yaptığı
Ülkeler İtalya % 20.8, Almanya % 14.9, Rusya 7.2, Fransa % 6.4
Ülke İnternet Kodu ro
SLOVAK CUMHURİYETİ
Yüzölçümü 48.845 km 2
Nüfusu 5.423.567
Komşuları Avusturya 91 km, Çek Cumhuriyeti 215 km, Macaristan 677 km, Polonya 444 km, Ukrayna 97 km
Ortalama Yaş 35.1
Ortalama Ömür 74.19, Erkek 70.21, Kadın 78.37
Nüfus Artış Hızı % 0.14
Etnik Yapı Slovak % 95.7, Macar % 10.6, Çingene % 1.6, Diğer % 2.1
Dinler % 60.3 Katolik, % 9.7 Ateist, % 8.4 Protestan, % 4.1 Ortodoks, % 17.5 Diğer
Konuşulan Diller Slovakça(Resmi Dil), Macarca
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Kömür, linyit, bakır, manganez, tuz
Endüstriler Metal ve ürünleri, makine ve ekipmanlar, yiyecek ve içecek, kok, elektrik, gaz, petrol, nükleer yakıt, kimyasal ürünler, kağıt, çanak çömlek, seramik, nakliye araçları, tekstil, elektrikli ve optik cihazlar, kauçuk ürünleri
İhraç Ürünleri Makina ve nakliye araçları, muhtelif mamuller, kimyasal ürünler
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 26, Çek Cumhuriyeti % 15.2, İtalya % 10.8, Avusturya % 7.7, Macaristan % 5.5, Polonya % 5.3, Fransa % 4.2
İthal Ürünleri Makina ve nakliye araçları, muhtelif mamuller, kimyasal ürünler, yakıt
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 22.6, Çek Cumhuriyeti % 15.1, Rusya % 12.5, İtalya % 6.9, Fransa % 4.4 , Avusturya % 4.2
Ülke İnternet Kodu sk
SLOVENYA
Yüzölçümü 20.273 km 2
Nüfusu 2.011.473
Komşuları Avusturya 330 km, Hırvatistan 670 km, İtalya 232 km, Macaristan 102 km, kıyı uzunluğu 46.6 km
Ortalama Yaş 39.8
Ortalama Ömür 75.93 Erkek 72.18, Kadın 79.92
Nüfus Artış Hızı % -0.01
Etnik Yapı Sloven % 92, Hırvat % 1, Sırp % 0.5, Macar % 0.4, Boşnak % 0.3, Diğer % 5.8
Dinler % 70.8 Katolik, % 1 Luteran, % 1 Müslüman, % 4.3 Ateist, % 22.9 Diğer
Konuşulan Diller Slovakça, Sırpça, Hırvatça, Boşnakça
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokratik Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Linyit, kömür, kurşun, çinko, uranyum, gümüş, hidroenerji, ormanlar
Endüstriler Demirli metaller, alüminyum ürünleri, kurşun, çinko, elektronik aletler, ahşap ürünler, tekstil, kimyasal ürünler, makinalar
İhraç Ürünleri Mamul mallar, makina ve nakliye araçları, kimyasal ürünler, gıda
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 24.7, İtalya % 12.1, Hırvatistan % 8.7, Avusturya % 7.1, Fransa % 6.7, Bosna Hersek % 4.5
İthal Ürünleri Mamul mallar, makina ve nakliye araçları, kimyasal ürünler, gıda, yakıt, lubrikant
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 19.2, İtalya % 17.9, Fransa % 10.2, Avusturya % 8.3
Ülke İnternet Kodu si
İSPANYA
Yüzölçümü 504.782 km 2
Nüfusu 40.280.780
Komşuları Andorra 63.7 km, Fransa 623 km, Cebelitarık 1.2 km, Portekiz 1.214 km, Fas 15.9 km, kıyı uzunluğu 4.964 km
Ortalama Yaş 39.1
Ortalama Ömür 79.37, Erkek 76.03, Kadın 82.94
Nüfus Artış Hızı % 0.16
Etnik Yapı İspanyol, İtalyan, Portekizli, Fransız, Faslı, İskandinav
Dinler % 94 Katolik, % 6 Diğer
Konuşulan Diller İspanyolca
Yönetim Biçimi Parlamenter Monarşi
Doğal Kaynakları Kömür, linyit, demir, bakır, kurşun, çinko, uranyum, tungsten, civa, sülfür, magnezit, gipsiyum, kalsiyum florit, sepiolit, kaolin, potas, hidroenerji,
Endüstriler Tekstil ve hazır giyim, yiyecek, içecek, metal ve ürünleri, kimyasal ürünler, gemi yapımı, otomobil, turizm
İhraç Ürünleri Makine, motorlu araçlar, gıda, tüketim malları
İhracat Yaptığı
Ülkeler Fransa % 19, Almanya % 11.4, Birleşik Krallık % 9.6, Portekiz % 9.5, İtalya % 9.3, ABD % 4.6
İthal Ürünleri Makine ve techizat, gıda, tüketim malları, yakıt
İthalat Yaptığı
Ülkeler Fransa % 17, Almanya % 16.5, İtalya % 8.6, Birleşik Krallık % 6.4, Hollanda % 4.8
Ülke İnternet Kodu es
İSVEÇ
Yüzölçümü 449.964 km 2
Nüfusu 8.986.400
Komşuları Finlandiya 586 km, Norveç 1.619 km, kıyı uzunluğu 3.218 km
Ortalama Yaş 40.3
Ortalama Ömür 80.3, Erkek 78.12, Kadın 82.62
Nüfus Artış Hızı % 0.18
Etnik Yapı İsveç, Finli, Slav, Danimarkalı, Norveçli, Türk, Yunan
Dinler % 87 Luteran, % 13 Diğer
Konuşulan Diller İsveçce
Yönetim Biçimi Anayasal Monarşi
Doğal Kaynakları Demir, bakır, kurşun, çinko, altın, gümüş, tungsten, uranyum, arsenik, feldispat, kereste, hidroenerji
Endüstriler Demir, çelik, radyo ve telefon parçaları, silah-muhimmat, kağıt ve ürünleri, hazır gıda, motorlu araçlar
İhraç Ürünleri Makina, motorlu araçlar, kağıt ürünleri, demir-çelik ve kimyasal ürünler
İhracat Yaptığı
Ülkeler ABD % 11.6, Almanya % 10.1, Norveç % 9, Birleşik Krallık % 8.2, Danimarka % 5.9, Finlandiya % 5.5, Hollanda % 5.3, Fransa % 4.7, Belçika % 4.7
İthal Ürünleri Makina, motorlu araçlar, demir-çelik ve kimyasal ürünler, petrol ve ürünleri, gıda, giyim
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 18.5, Danimarka % 8.8, Birleşik Krallık % 8.6, Norveç % 8.2, Hollanda % 6.7, Fransa % 5.4, Finlandiya % 5.2, ABD % 5
Ülke İnternet Kodu se
BİRLEŞİK KRALLIK
Yüzölçümü 244.820 km 2
Nüfusu 60.270.708
Komşuları İrlanda 360 km, kıyı uzunluğu 12.429 km
Ortalama Yaş 38.7
Ortalama Ömür 78.27 Erkek 75.84 Kadın 80.83
Nüfus Artış Hızı % 0.29
Etnik Yapı İngiliz % 81.5, İskoç % 9.6, İrlandalı % 2.4, Welsh % 1.9, Ulster % 1.8, Hint, Paki ve Diğerleri % 2.8
Dinler Katolik, Anglikan, Müslüman, Metodist, Hindu, Presbiteryen
Konuşulan Diller İngilizce, Welsh
Yönetim Biçimi Anayasal Monarşi
Doğal Kaynakları Kömür, petrol, doğal gaz, demir, kurşun, çinko, altın, kalay, kireç taşı, tuz, kil, kireç, gipsiyum, potas, silika, arduvaz
Endüstriler Makine ve elektrik enerjisi ekipmanları, otoyol ekipmanları, gemi yapımı, uçak, motorlu araçlar, elektronik ve iletişim araçları, metal ve kimyasal ürünler, kömür, petrol, kağıt ve ürünleri, gıda, tekstil ve hazır giyim
İhraç Ürünleri Petrol ve kimyasal ürünler, yiyecek, içecek, tütün, mamüller
İhracat Yaptığı
Ülkeler ABD % 15.5, Almanya % 11.2, Fransa % 9.4, İrlanda % 8, Hollanda % 7.1, Belçika % 5.2, İtalya % 4.4, İspanya% 4.3
İthal Ürünleri Makine, çeşitli mamüller, petrol, gıda
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 12.9, ABD % 11.9, Fransa % 7.8, Hollanda % 6.3, Belçika % 5, İtalya % 4.4
Ülke İnternet Kodu uk
AVRUPA BİRLİĞİ EKONOMİSİ
1. BÜYÜME
Avrupa Birliği ekonomisi, 2001 yılından itibaren durgunlaşmaya başlamış; Almanya, Hollanda ve Portekiz ekonomilerinde 2003 yılında yaşanan negatif büyümenin de etkisiyle 2003 yılı, euro alanı ve AB-15 ekonomisinde son beş yıl içerisinde en düşük büyüme hızının yaşandığı yıl olmuştur. 2003 yılında AB-15’de ortalama yüzde 0,8 oranında, euro alanında ise yüzde 0,4 oranında büyüme gerçekleşmiştir. 2001 yılından beri yaşanan ekonomik durgunluk, dünya ekonomisinde yaşanan canlanmanın AB üretici ve tüketicileri üzerindeki olumlu etkileri nedeniyle 2003 yılı ortalarında kırılmaya başlamıştır. Bu canlanmanın 2003 yılı büyümesine önemli bir katkısı olmasa bile, bu trendin sabit sermaye yatırımları ve iç talep artışlarıyla desteklenerek en azından önümüzdeki bir kaç yıl devam etmesi beklenmektedir.
Son yıllarda yaşanan ekonomik durgunluğun tersine çevrilmesinde Dünyadaki talep artışlarından kaynaklanan gelişmelerin yanı sıra; uygun makroekonomik politikalar, enflasyonda yaşanan sürekli düşüş, destekleyici mali koşullar ve yapısal reformlardaki başarı etkili olmuştur.
2004 yılında ise ekonomide canlanmanın artarak devam etmesi ve ortalama büyüme oranının euro alanında yüzde 1.7, AB-15 için ise yüzde 2 oranında gerçekleşmesi beklenmektedir.
2003 yılında, eski üyeler arasında en yüksek büyümenin gerçekleştiği ülke yüzde 4,2 ile Yunanistan olmuştur. Özellikle 2004 Olimpiyat Oyunları ile ilişkili olarak artan iç talep ve Yapısal Fonlar kapsamında gelen kaynaklar büyümeyi besleyen en önemli unsurları oluşturmuştur.
AB-15’deki düşük büyüme hızına rağmen, üyelik hazırlıklarının ülke ekonomilerini tetiklemesi neticesinde 2003 yılında, yeni üye olan devletlerde ortalama büyüme yüzde 3,6 oranında gerçekleşmiştir. Özellikle Baltık ülkeleri, Çek Cumhuriyeti ve Macaristan’da özel tüketim harcamaları büyümeyi önemli ölçüde desteklemiştir. Türkiye’de ise 2003 yılında yüzde 5.8 büyüme gerçekleşmiştir. Makroekonomik istikrara kavuşmanın etkisi ile 2004 yılında Türkiye’de yüzde 7.9’luk, Baltık Ülkelerinde ise yüzde 5’in üzerinde bir büyüme gerçekleşeceği beklenmektedir.
Tablo 1: Büyüme-AB-15 (%)
ÜLKELER 1999 2000 2001 2002 2003 2004 t 2005 t
Belçika 3,2 3,8 0,6 0,7 1,1 2,0 2,5
Danimarka 2,6 2,9 1,4 2,1 0,0 2,1 2,2
Almanya 2,0 2,9 0,8 0,2 -0,1 1,5 1,8
Yunanistan 3,4 4,4 4,0 3,9 4,2 4,0 3,3
İspanya 4,2 4,2 2,8 2,0 2,4 2,8 3,3
Fransa 3,2 3,8 2,1 1,2 0,2 1,7 2,4
İrlanda 11,3 10,1 6,2 6,9 1,2 3,7 4,6
İtalya 1,7 3,1 1,8 0,4 0,3 1,2 2,1
Lüksemburg 7,8 9,1 1,2 1,3 1,8 2,4 3,1
Hollanda 4,0 3,5 1,2 0,2 -0,8 1,0 1,6
Avusturya 2,7 3,4 0,8 1,4 0,7 1,8 2,5
Portekiz 3,8 3,7 1,6 0,4 -1,3 0,8 2,2
Finlandiya 3,4 5,1 1,2 2,3 1,9 2,6 2,7
İsveç 4,6 4,4 1,1 2,1 1,6 2,3 2,6
İngiltere 2,8 3,8 2,1 1,6 2,2 3,0 2,8
AB-15 2,9 3,6 1,7 1,1 0,8 2,0 2,4
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
Tablo 2: Büyüme- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler (%)
ÜLKELER 1999 2000 2001 2002 2003 2004 t 2005 t
Kıbrıs Rum Kes. 4,7 5,0 4,0 2,0 2,0 3,4 4,1
Çek Cumhuriyeti 0,5 3,3 3,1 2,0 2,9 2,9 3,4
Estonya 0,6 7,3 6,5 6,0 4,8 5,4 5,9
Macaristan 4,2 5,2 3,8 3,5 2,9 3,2 3,4
Letonya 2,8 6,8 7,9 6,1 7,5 6,2 5,2
Litvanya 1,8 4,0 6,5 6,8 8,9 6,9 6,6
Malta 4,1 6,4 -1,2 1,7 0,4 1,4 2,0
Polonya 4,1 4,0 1,0 1,4 3,7 4,6 4,8
Slovak Cumhuriyeti 1,3 2,2 3,3 4,4 4,2 4,0 4,1
Slovenya 5,9 4,1 2,9 2,9 2,3 3,2 3,6
Bulgaristan 2,3 5,4 4,1 4,8 4,3 5,0 5,5
Romanya -1,2 2,1 5,7 5,0 4,9 4,1 5,3
Türkiye -5,4 7,4 -7,5 7,9 5,8 4,6 5,0
10 Yeni üye 3,2 4,1 2,5 2,4 3,6 4,0 4,2
AB-25 2,9 3,6 1,7 1,1 0,9 2,1 2,5
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
2. ENFLASYON
AB-15’te 2003 yılı ortalarında yüzde 2’nin altına inen enflasyon, yılın ikinci yarısında bu oranın biraz üzerine çıkmıştır. 2004 yılının Mart ayı enflasyonu 1,7 olarak açıklanmıştır. Ancak enflasyondaki bu düşüş kalıcı olmayıp mevsimsel etkileri yansıtmaktadır. Ekonomik yavaşlama ve euro’nun değerlenmesine rağmen enflasyon 2003 yılında çok fazla yükselmemiş ve iklime bağlı olarak gıda ve enerji fiyatlarının artması ve dolaylı vergilerdeki artışlar gibi geçici etkenlerden dolayı fiyat artışları meydana gelmiştir. 2004 yılında euro’nun değerlenmesinden kaynaklanan gecikmiş etkiler ve iç fiyatlardaki baskıların zayıf olmasından dolayı AB-15'de enflasyonun ortalama yüzde 1,8 oranına düşmesi beklenmektedir.
Kaynaklar: Eurostat, OECD, DPT
Euro alanındaki ülkelerin enflasyon oranları arasında halen bazı farklar bulunmaktadır. 2004 yılı için en düşük enflasyon oranına sahip olacağı tahmin edilen ülke yüzde 0,4 ile Finlandiya olurken, en yüksek enflasyonun yüzde 3,4 ile Yunanistan’da gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. 2004 yılı için Yunanistan, İspanya, İrlanda ve İtalya’da enflasyonun yüzde 2’nin üzerinde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.
Rekabetin artması ve ithal malı fiyatlarının düşük olması sebebiyle 2003 yılında Macaristan, Slovak Cumhuriyeti ve Slovenya hariç AB’ye yeni üye olan ülkelerde enflasyon, euro alanıyla hemen hemen aynı düzeyde gerçekleşmiştir. Ancak, 2004 yılında vergi oranlarının AB ile uyumlaştırılmasıyla birlikte dolaylı vergi oranlarının artırılması ve bunun enflasyonist bir baskı oluşturması beklenmektedir.
AB-15’te 2003 yılında çekirdek enflasyonda da çok fazla artış olmamıştır. Özellikle hizmetler sektöründe enflasyon, sektörün verimliliğinin göreceli olarak düşük olması ve imalat sektörüne göre rekabete daha kapalı olmasından dolayı oldukça yavaş bir seyir izleyerek yüzde 2 oranında gerçekleşmiştir.
Türkiye ve Romanya’da kurların değerlenmesinden ve sıkı maliye ve para politikalarının uygulanmasından dolayı enflasyondaki azalma trendi devam etmektedir. Türkiye’de 2004 yılı enflasyonun yüzde 12, 2005 yılı enflasyonunun ise yüzde 8 olarak gerçekleşmesi öngörülmektedir. Bulgaristan’da ise daha düşük olmakla birlikte enflasyon oranında küçük bir artış olacağı tahmin edilmektedir.
Tablo 3: Enflasyon Oranı-Uyumlaştırılmış Tüketici Fiyatları Endeksinde (HICP) yıllık ortalama değişim oranı- AB-15
ÜLKELER 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 t 2005 t
AB-15 2,4 t 1,7 t 1,3 1,2 1,9 2,2 2,1 2,0
Belçika 1,8 1,5 0,9 1,1 2,7 2,4 1,6 1,5 1,5 1,6
Danimarka 2,1 1,9 1,3 2,1 2,7 2,3 2,4 2,0 1,5 1,8
Almanya 1,2 1,5 0,6 0,6 1,4 1,9 1,3 1,0 1,3 1,1
Yunanistan 7,9 5,4 4,5 2,1 2,9 3,7 3,9 3,4 3,4 3,5
İspanya 3,6 1,9 1,8 2,2 3,5 2,8 3,6 3,1 2,4 2,3
Fransa 2,1 1,3 0,7 0,6 1,8 1,8 1,9 2,2 1,9 1,5
İrlanda 2,2 1,2 2,1 2,5 5,3 4,0 4,7 4,0 2,1 2,3
İtalya 4,0 1,9 2,0 1,7 2,6 2,3 2,6 2,8 2,2 1,9
Lüksemburg 1,2 1,4 1,0 1,0 3,8 2,4 2,1 2,5 2,0 1,7
Hollanda 1,4 1,9 1,8 2,0 2,3 5,1 3,9 2,2 1,4 0,7
Avusturya 1,8 1,2 0,8 0,5 2,0 2,3 1,7 1,3 1,4 1,3
Portekiz 2,9 1,9 2,2 2,2 2,8 4,4 3,7 3,3 2,0 2,2
Finlandiya 1,1 1,2 1,4 1,3 3,0 2,7 2,0 1,3 0,4 1,5
İsveç 0,8 1,8 1,0 0,6 1,3 2,7 2,0 2,3 1,2 1,6
İngiltere 2,5 1,8 1,6 1,3 0,8 1,2 1,3 1,4 1,6 1,9
Kaynak: Eurostat
t: tahmin
Tablo 4: Enflasyon Oranı-Uyumlaştırılmış Tüketici Fiyatları Endeksinde (HICP) yıllık ortalama değişim oranı- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
ÜLKELER 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004t 2005 t
Bulgaristan* : : 18,7 2,6 10,3 7,4 5,8 2,3 6,0 4,5
Kıbrıs Rum Kesimi : 3,3 2,3 1,1 4,9 2,0 2,8 4,0 2,2 2,1
Çek Cumhuriyeti 9,1 8,0 9,7 1,8 3,9 4,5 1,4 -0,1 2,8 2,8
Estonya 19,8 9,3 8,8 3,1 3,9 5,6 3,6 1,4 2,8 2,9
Macaristan 23,5 18,5 14,2 10,0 10,0 9,1 5,2 4,7 6,9 4,6
Litvanya 24,7 8,8 5,0 0,7 0,9 1,3 0,4 -1,1 1,0 2,2
Letonya : 8,1 4,3 2,1 2,6 2,5 2,0 2,9 4,0 3,5
Polonya 19,9 14,9 11,6 7,3 10,1 5,5 1,9 0,7 2,3 3,0
Romanya* 38,8 154,9 59,1 45,8 45,7 34,5 22,5 15,3 12,0 8,5
Slovenya 9,9 8,3 7,9 6,1 8,9 8,6 7,5 5,7 3,6 3,2
Slovak Cumhuriyeti 5,8 6,0 6,7 10,4 12,2 7,0 3,3 8,8 8,2 4,5
Türkiye* 80,4 85,7 84,6 64,9 54,9 54,4 45,0 25,3 13,5 11,0
Kaynaklar: Eurostat, DPT, OECD
*: Bu ülkeler için Tüketici Fiyat Endeksi
( : ) : mevcut değil
t: tahmin
3. İŞGÜCÜ PİYASASI
1990’lı yıllarda euro alanında işsizlik oranı yüzde 10 civarında seyretmiştir. Son üç yıldır yaşanan yavaş büyümenin etkisiyle euro alanı ve AB-15’te işsizlik oranları artarak 2003 yılında son 4 yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştır. 2001 yılının ilk çeyreğinde euro alanında son on yılın en düşük oranı olan yüzde 8’e gerileyen işsizlik oranı, 2001 yılında başlayan ekonomik durgunluğun 2003 yılı ortalarına kadar devam etmesine paralel olarak, 2003 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 8,8 oranında gerçekleşmiş ve bu oran yıl sonuna kadar aynı kalmıştır. Son üç yıldır yaşanan durgunluk döneminden çıkılmasıyla birlikte istihdamda da önümüzdeki dönemde artış meydana gelmesi beklenmektedir.
Tarım, imalat ve inşaat sektörlerinde istihdam oranı azalırken, hem kamu hizmetleri hem de özel hizmetler sektörlerinde oluşturulan yeni istihdam olanakları, istihdam oranında düşüş olmasını engellemiştir.
AB-15’te 2005 yılı için istihdam oranının yüzde 64,6 olacağı tahmin edilmektedir. Lizbon stratejisiyle ortaya konulan Avrupa Birliğinde 2010 yılında yüzde 70 istihdam oranı hedefinin yakalanması için işgücü piyasalarında reform çalışmalarının sürdürülmesi gerekmektedir. 2004 ve 2005 yıllarında İspanya, İrlanda ve Lüksemburg’da istihdam artışının diğer ülkelere göre daha fazla olacağı tahmin edilmektedir. Yunanistan ve Avusturya’nın 2004 yılında, Belçika’nın ise 2005 yılında euro alanındaki istihdam oranını geçeceği tahmin edilmektedir.
2004-2005 döneminde, yeni üye olan ülkelerde ekonomik gelişmelerin olumlu seyredeceği ve yeni iş alanlarının oluşacağı tahmin edilmekte ve istihdam oranının artacağı düşünülmektedir. Bu gelişmeler ayrıca, bu ülkelerde yeniden yapılanma döneminde artan işsizlik oranını da bir miktar düşürebilecektir. Türkiye’de ise, işgücü arzının hızla artmasından dolayı işsizlik oranındaki azalmanın daha düşük olacağı tahmin edilmektedir.
Tablo 5: İşgücü İstatistikleri*- AB-15
ÜLKELER 2000 2001 2002 2003 2004 t 2005 t
Belçika istihdam 1,9 1,5 -0,3 -0,5 0,3 1,0
işsizlik 6,9 6,7 7,3 8,1 8,3 7,9
Danimarka istihdam 0,5 0,4 -0,6 -1,3 0,1 0,6
işsizlik 4,4 4,3 4,6 5,6 5,8 5,3
Almanya istihdam 1,8 0,4 -0,6 -1,1 -0,1 0,7
işsizlik 7,8 7,8 8,6 9,3 9,1 8,8
Yunanistan istihdam 0,3 -0,3 0,1 2,2 1,7 1,0
işsizlik 11,0 10,4 10,0 9,3 8,4 8,0
İspanya istihdam 3,6 2,4 1,5 1,8 2,1 2,3
işsizlik 11,3 10,6 11,3 11,3 10,9 10,5
Fransa istihdam 2,7 1,8 0,7 0,0 0,1 0,7
işsizlik 9,3 8,5 8,8 9,4 9,6 9,4
İrlanda istihdam 4,7 3,0 1,3 1,8 0,8 1,3
işsizlik 4,3 3,9 4,3 4,6 5,0 4,9
İtalya istihdam 1,7 1,7 1,3 0,4 0,3 0,7
işsizlik 10,4 9,4 9,0 8,7 8,6 8,5
Lüksemburg istihdam 5,6 5,6 3,2 2,0 0,9 1,2
işsizlik 2,3 2,1 2,8 3,7 4,7 5,0
Hollanda istihdam 1,8 1,3 0,2 -1,0 -1,3 0,5
işsizlik 2,8 2,4 2,7 3,8 5,3 6,0
Avusturya istihdam 1,0 0,6 0,0 0,3 0,4 0,7
işsizlik 3,7 3,6 4,3 4,4 4,5 4,3
Portekiz istihdam 2,1 1,3 0,3 -0,8 0,2 0,5
işsizlik 4,1 4,1 5,1 6,4 6,8 6,7
Finlandiya istihdam 2,3 1,5 0,9 -0,3 0,1 0,5
işsizlik 9,8 9,1 9,1 9,0 8,9 8,6
İsveç istihdam 2,4 1,9 0,2 -0,2 -0,4 0,4
işsizlik 5,6 4,9 4,9 5,6 6,1 5,8
İngiltere istihdam 1,1 0,6 0,2 0,9 0,4 0,3
işsizlik 5,4 5,0 5,1 5,0 5,0 5,0
* işsizlik: toplam işgücüne oran (yüzde)
* istihdam: (yıllık yüzde değişim)
t: tahmin
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
Tablo 6: İşgücü İstatistikleri*- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
ÜLKELER 2000 2001 2002 2003 2004 t 2005 t
Kıbrıs Rum Kes. istihdam 2,8 1,9 1,4 0,5 0,7 0,9
işsizlik 5,2 4,4 3,9 4,4 4,1 4,0
Çek Cumhuriyeti istihdam -0,7 0,4 0,8 -0,7 -0,4 0,2
işsizlik 8,7 8,0 7,3 7,8 8,2 8,2
Estonya istihdam -1,5 0,9 1,3 1,0 0,6 0,4
işsizlik 12,5 11,8 10,5 10,0 9,7 9,6
Macaristan istihdam 1,0 0,4 0,7 0,5 0,6 0,7
işsizlik 6,3 5,6 5,6 5,8 5,7 5,6
Letonya istihdam -2,9 2,2 1,6 0,7 0,5 0,5
işsizlik 13,7 12,8 12,6 10,5 10,3 10,1
Litvanya istihdam -3,7 -4,0 4,0 1,5 1,3 1,2
işsizlik 15,7 16,1 13,6 12,7 11,5 10,7
Malta istihdam 2,3 1,8 -0,3 -1,4 -0,2 1,1
işsizlik 7,0 6,7 7,5 8,2 8,6 8,1
Polonya istihdam 2,3 -0,6 -2,2 -1,1 0,4 1,1
işsizlik 16,4 18,5 19,8 19,8 19,6 19,3
Slovak Cumhuriyeti istihdam -1,8 0,6 1,1 1,8 0,6 0,7
işsizlik 18,7 19,4 18,7 17,1 16,5 15,9
Slovenya istihdam 3,8 0,5 -0,5 -1,4 0,1 0,4
işsizlik 6,6 5,8 6,1 6,5 6,4 6,2
Bulgaristan istihdam -3,5 -0,4 0,8 3,5 1,5 1,5
işsizlik 16,4 19,2 17,8 13,9 12,5 11,0
Romanya istihdam 2,5 -0,8 -8,7 0,5 0,7 0,6
işsizlik 6,8 6,6 8,4 7,9 7,3 7,3
Türkiye istihdam 0,4 -1,0 -0,8 0,3 1,4 2,0
işsizlik 6,6 8,5 10,3 10,8 10,7 10,5
* işsizlik: toplam işgücüne oran (yüzde)
* istihdam: (yıllık yüzde değişim)
t: tahmin
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
4. GENEL DEVLET BORÇLANMA GEREĞİ
2003 yılında genel devlet dengesi, Almanya, İspanya, Fransa, Avusturya ve İngiltere dışındaki bütün eski üyelerde bozulmuştur. Danimarka, İsveç ve Finlandiya’da bu bozulma genel devlet fazlasının azalması şeklinde gerçekleşmiştir. Euro alanında genel devlet açığında 2003 yılındaki artışın (yüzde 2,7) ardından, 2004 yılında bir artış olması beklenmemektedir. Bununla birlikte, 2005 yılında genel devlet açığının önemli oranda azalacağı tahmin edilmektedir.
Harcamalardaki artış, 2003 yılında genel devlet açığında meydana gelen artışın temel nedenini oluşturmaktadır. Euro alanında harcamalar, 2002 yılındaki GSYİH’nin yüzde 48,4’ü seviyesinden 2003 yılında GSYİH’nin yüzde 49’u seviyesine çıkmıştır. Bununla birlikte gelirler 0,2 puan artarak 2003 yılında GSYİH’nin yüzde 46,3’ü seviyesine ulaşmıştır.
2004 yılında yüzde 3 sınırını geçmesi beklenen 6 ülkeden Fransa, Almanya ve Hollanda 2003 yılında da bu sınırı aşmıştır. 2004 yılında, Fransa ve Almanya’nın pozisyonlarının iyileşmesi, Hollanda’nınkinin ise kötüleşmesi beklenmektedir. Bunun yanı sıra, Yunanistan, İtalya ve Portekiz’de de genel devlet açığının 2004 yılında yüzde 3’ün üzerine çıkması beklenmektedir.
Yeni üye olan devletlerin genel devlet açıkları ortalaması ise, 2003 yılında GSYİH’nin yüzde 5,7’si oranında gerçekleşmiştir. Çek Cumhuriyeti’nde kamu açıkları, bazı yeni devlet garantilerinin getirilmesi ile önemli oranda artmış ve GSYİH’nin yüzde 12,9’u seviyesinde gerçekleşmiştir. Bunu yanı sıra, Estonya’da GSYİH’nin yüzde 2,6’sı oranında bir fazla gerçekleşmiştir. Kıbrıs Rum Kesimi, Macaristan, Malta Polonya ve Slovakya 2003 yılında genel devlet açığı yüzde 3 sınırını aşan diğer 5 ülkedir. Litvanya’da da AB üyeliği ile ilgili harcamaların etkisi ile, yüksek büyüme oranlarına rağmen kamu maliyesinin durumu kötüleşmiştir.
Bulgaristan ve Romanya’nın genel devlet açıklarında az miktarda artış gerçekleşirken, Türkiye’nin genel devlet açığı azalma eğilimini sürdürmektedir.
Tablo 7: Genel Devlet Borçlanma Gereği- AB-15
(Piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı %)
Belçika Danimarka Almanya Yunanistan İspanya Fransa İrlanda İtalya Lüksemburg Hollanda Avusturya Portekiz Finlandiya İsveç İngiltere AB-15
1999 -0,4 3,3 -1,5 -1,8 -1,2 -1,8 2,4 -1,7 3,7 0,7 -2,3 -2,8 2,2 2,5 1,1 -0,7
2000 0,2 2,6 1,3 -2,0 -0,9 -1,4 4,4 -0,6 6,3 2,2 -1,5 -2,8 7,1 5,1 3,9 1,0
2001 0,5 3,1 -2,8 -1,4 -0,4 -1,5 1,1 -2,6 6,3 0,0 0,2 -4,4 5,2 2,8 0,7 -1,0
2002 0,1 1,7 -3,5 -1,4 0,0 -3,2 -0,2 -2,3 2,7 -1,9 -0,2 -2,7 4,3 0,0 -1,6 -2,0
2003 0,2 1,5 -3,9 -3,0 0,3 -4,1 0,2 -2,4 -0,1 -3,2 -1,1 -2,8 2,3 0,7 -3,2 -2,6
2004 t -0,5 1,1 -3,6 -3,2 0,4 -3,7 -0,8 -3,2 -2,0 -3,5 -1,1 -3,4 2,0 0,2 -2,8 -2,6
2005 t -0,7 1,5 -2,8 -2,8 0,6 -3,6 -1,0 -4,0 -2,3 -3,3 -1,9 -3,8 2,1 0,7 -2,6 -2,4
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
Net lending (+) or net borrowing (-)
Tablo 8: Genel Devlet Borçlanma Gereği- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
(Piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı %)
Kıbrıs Rum Kes. Çek Cumhuriyeti Estonya Macaristan Letonya Litvanya Malta Polonya Slovak Cumhuriyeti Slovenya Bulgaristan Romanya Türkiye 10 Yeni üye AB-25
1999 -4,4 -3,7 -2,8 -5,6 -5,3 -5,7 -8,2 -1,9 -7,1 -2,1 0,4 -4,5 -18,4 -3,5 -0,8
2000 -2,4 -4,5 -0,3 -3,0 -2,7 -2,6 -6,5 -1,8 -12,3 -3,0 -0,5 -4,6 -5,8 -3,2 0,9
2001 -2,4 -6,4 0,3 -4,4 -1,6 -2,1 -6,4 -3,5 -6,0 -2,7 0,2 -3,3 -26,9 -4,1 -1,1
2002 -4,6 -6,4 1,8 -9,3 -2,7 -1,4 -5,7 -3,6 -5,7 -1,9 -0,7 -2,6 -10,0 -4,9 -2,1
2003 -6,3 -12,9 2,6 -5,9 -1,8 -1,7 -9,7 -4,1 -3,6 -1,8 0,0 -2,7 -8,0 -5,7 -2,8
2004 t -4,6 -5,9 0,7 -4,9 -2,2 -2,8 -5,9 -6,0 -4,1 -1,7 -0,7 -3,0 -6,3 -5,0 -2,7
2005 t -4,1 -5,1 0,0 -4,3 -2,0 -2,6 -4,5 -4,5 -3,9 -1,8 -1,0 -3,0 -4,9 -4,2 -2,5
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
Net lending (+) or net borrowing (-)
5. GENEL DEVLET TOPLAM BORÇ STOKU
Euro alanında, özellikle Almanya ve Fransa’da görülen kamu borcundaki önemli artışın etkisiyle genel devlet borcunun GSYİH’ye oranı 2002’daki yüzde 69,2 seviyesinden yüzde 70,4 seviyesine yükselmiştir. 2004 yılında bu oranın yüzde 70,9 seviyesine çıkması beklenmektedir.
2003 yılında İtalya, AB-15 arasında en fazla borç stoku olan ülke olmuştur. Ancak, İtalya’nın borç stokunun GSYİH’ye oranı, 2002 yılındaki yüzde 108’lik seviyesinden, özellikle yıl sonunda gerçekleştirilen özelleştirmelerin etkisiyle, 2003 yılında yüzde 106,2’ye gerilemiştir.
Genel devlet toplam borç stokunun GSYİH’ye oranının oldukça yüksek olduğu ülkelerden biri olan Belçika’da da bu oran düşüş eğilimini sürdürmekte olup, 2004 yılından itibaren yüzde 100’ün altında gerçekleşmesi beklenmektedir. İtalya’da da genel devlet toplam borç stokunun GSYİH’ye oranındaki az miktardaki düşüş eğilimi devam etmekle birlikte, euro alanındaki ve AB-15’deki en yüksek oran olmaya devam etmesi beklenmektedir.
AB’ye yeni katılan ve aday ülkeler arasında 2003 yılında en fazla borç stoku olan ülkeler, sırasıyla GSYİH’nin yüzde 72,2’si ve GSYİH’nin 89,1’i ile, Kıbrıs Rum Kesimi ve Türkiye olmuştur.
Tablo 9: Genel Devlet Toplam Borç Stoku- AB-15
(Piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı %)
Belçika Danimarka Almanya Yunanistan İspanya Fransa İrlanda İtalya Lüksemburg Hollanda Avusturya Portekiz Finlandiya İsveç İngiltere AB-15
1998 119,6 56,2 60,9 105,8 64,6 59,5 54,9 116,3 6,3 66,8 63,7 55,0 48,6 68,0 47,6 68,8
1999 114,8 53,0 61,2 105,2 63,1 58,5 48,6 115,5 6,0 63,1 67,5 54,3 47,0 62,8 45,0 67,8
2000 109,1 50,1 60,2 106,2 61,2 57,2 38,4 111,2 5,5 55,9 67,0 53,3 44,6 52,8 42,1 64,0
2001 108,1 47,8 59,4 106,9 57,5 56,8 36,1 110,6 5,5 52,9 67,1 55,5 43,9 54,4 38,9 63,2
2002 105,8 47,2 60,8 104,7 54,6 58,6 32,3 108,0 5,7 52,6 66,6 58,1 42,6 52,6 38,5 62,5
2003 100,5 45,0 64,2 103,0 50,8 63,0 32,0 106,2 4,9 54,8 65,0 59,4 45,3 51,9 39,9 64,0
2004 t 97,4 42,3 65,6 102,8 48,0 64,6 32,4 106,0 4,5 56,3 65,5 60,7 44,5 51,8 40,1 64,2
2005 t 94,3 40,0 66,1 101,7 45,1 65,6 32,6 106,0 3,8 58,6 65,3 62,0 44,3 50,5 40,6 64,2
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
Tablo 10: Genel Devlet Toplam Borç Stoku- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
(Piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı %)
Kıbrıs Rum Kes. Çek Cumhuriyeti Estonya Macaristan Letonya Litvanya Malta Polonya Slovak Cumhuriyeti Slovenya Bulgaristan Romanya Türkiye 10 Yeni üye AB-25
1998 55,5 13,7 6,0 61,9 10,6 16,8 64,9 41,6 28,6 23,9 : 18,0 50,1 36,6 67,6
1999 62,0 14,3 6,5 61,2 13,7 23,4 60,8 40,3 43,8 25,1 79,3 24,0 67,4 38,1 66,7
2000 61,7 18,2 5,0 55,4 13,9 24,3 57,1 36,6 49,9 26,7 73,6 23,9 57,6 36,4 62,9
2001 64,4 25,2 4,7 53,5 16,2 23,4 61,8 36,7 48,7 26,9 66,2 23,1 105,4 38,5 61,1
2002 67,1 28,9 5,7 57,1 15,5 22,8 61,7 41,2 43,3 27,8 53,2 22,7 95,0 39,4 61,5
2003 72,2 37,6 5,8 59,0 15,6 21,9 72,0 45,4 42,8 27,1 50,8 21,5 89,1 42,2 63,1
2004 t 74,6 40,6 5,4 58,7 16,0 22,8 73,9 49,1 45,1 28,3 48,6 21,4 86,2 44,4 63,4
2005 t 76,9 42,4 5,3 58,0 16,1 23,2 75,9 50,3 46,1 28,2 46,6 21,6 83,4 45,2 63,4
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
6. DIŞ TİCARET
AB-15’de 2002 yılında GSYİH’nin yüzde 1’i oranında gerçekleşen cari işlemler fazlası, 2003 yılında özellikle euro’nun dolar karşısında değer kazanmasının etkisiyle, yüzde 0,2 seviyesine gerilemiştir. Ancak, dış ticaret dengesinde 2004 yılında bir iyileşmenin yaşanacağı tahmin edilmektedir.
AB-15’in büyüme oranına önemli oranda katkı sağlayan Yunanistan’da, 2003 yılında, ihracat performansındaki iyileşmeye rağmen, ithalattaki hızlı artış nedeniyle cari işlemler açığında büyüme devam etmiş ve cari açık GSYİH’nin yüzde 7’si seviyesine ulaşmıştır. Ancak 2004 yılında, Olimpiyat Oyunları ve uluslararası ekonomik gelişmelerin etkisiyle cari açığın azalması beklenmektedir.
Tablo 11: Mal ve Hizmet İhracatı- AB-15
piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı (yüzde)
Belçika Danimarka Almanya Yunanistan İspanya Fransa İrlanda İtalya Lüksemburg Hollanda Avusturya Portekiz Finlandiya İsveç İngiltere AB-15
1992 67,6 36,5 24,5 18,2 16,8 21,5 60,8 19,1 102,9 52,5 37,6 27,6 26,3 28,1 23,6 25,9
1993 64,5 35,4 22,8 17,2 18,3 20,7 66,0 22,3 103,2 52,5 36,0 26,6 32,1 31,9 25,5 26,4
1994 67,1 35,5 23,6 17,7 21,0 21,5 70,8 23,9 106,6 55,0 36,5 28,4 34,9 35,4 26,5 27,9
1995 69,1 35,4 24,5 17,6 22,6 22,5 76,4 27,0 109,1 57,4 36,8 30,2 36,7 39,2 28,3 29,6
1996 70,6 35,8 25,3 17,5 23,9 23,1 77,5 25,8 111,1 57,9 37,9 29,8 37,3 37,9 29,3 30,0
1997 74,7 36,4 27,9 19,7 26,7 25,5 79,7 26,4 119,3 61,1 41,8 30,4 38,8 41,4 28,7 31,9
1998 75,4 35,8 29,0 19,8 27,2 26,1 85,8 26,4 127,3 61,0 43,4 30,8 38,6 42,5 26,8 32,2
1999 75,7 38,1 29,6 22,4 27,5 25,9 87,6 25,5 136,1 60,3 45,5 29,7 37,8 42,6 26,4 32,4
2000 85,6 44,3 33,8 25,6 30,1 28,5 97,4 28,3 151,3 67,5 50,3 31,5 43,0 45,8 28,1 36,0
2001 85,8 44,7 35,3 23,8 29,9 27,9 98,4 28,4 153,4 65,3 52,5 30,9 39,9 45,9 27,3 36,0
2002 83,9 44,3 35,9 20,9 28,4 27,1 93,7 27,0 146,1 62,6 52,8 30,3 38,7 44,0 26,2 35,1
2003 82,2 43,6 35,7 20,2 27,9 25,9 83,2 25,4 143,8 61,3 51,8 30,8 37,0 43,9 25,1 34,2
2004 t 82,7 43,4 37,1 20,1 27,9 26,1 82,9 24,9 145,2 62,1 51,9 31,6 37,0 44,6 25,1 34,5
2005 t 84,5 443,6 38,4 20,0 28,5 26,5 85,5 25,8 149,0 64,5 53,6 32,5 37,2 45,9 25,7 35,4
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
İspanya’da da cari işlemler açığı artmış ve GSYİH’nin yüzde 3,2’si seviyesinde gerçekleşmiştir. 2004 ve 2005 yıllarında da artan iç talep ve fiyatlardaki rekabet gücü kaybı dolayısıyla, cari işlemler açığının devam edeceği tahmin edilmektedir.
Çek Cumhuriyeti, Estonya ve Letonya, AB’ye yeni katılan ülkeler arasında, 2003 yılında ticaret dengesi açısından en kötü durumda olan üç ülke olmuştur.
Estonya, 2003 yılında GSYİH’nin yüzde 13,7’si oranında cari işlemler açığı ile en büyük cari açığa sahip olan ülke konumundadır. Dünyadaki ekonomik durgunluk ve bu durgunluğun özellikle telekomünikasyon sektörü üzerindeki etkileri, Estonya’nın ticaret dengesinin zayıflamasında önemli rol oynamıştır. Bunu yanı sıra, aşırı soğuk iklim koşulları ve Talin Körfezi’nin 2002 ve 2003 yıllarında donması, özellikle hizmet ticareti üzerinde olumsuz etkiler yaratmıştır.
Tablo 12: Mal ve Hizmet İhracatı- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı (yüzde)
Kıbrıs Rum Kes. Çek Cumhuriyeti Estonya Macaristan Letonya Litvanya Malta Polonya Slovak Cumhuriyeti Slovenya Bulgaristan Romanya Türkiye 10 Yeni Üye AB-25
1992 49,8 54,7 : 31,4 79,9 23,4 91,9 23,7 70,3 63,1 47,1 27,8 14,4 : :
1993 47,3 54,8 69,6 26,4 73,2 82,5 95,4 22,9 56,7 58,8 38,2 23,0 13,7 37,1 26,7
1994 47,5 50,5 75,3 28,9 46,5 55,4 96,7 23,6 59,8 60,0 45,1 24,9 21,4 37,1 28,1
1995 55,4 53,6 72,0 44,4 47,3 51,5 93,8 25,4 58,3 52,3 44,7 27,6 19,9 40,6 29,9
1996 55,8 52,5 67,1 48,5 51,3 53,4 87,0 24,3 54,1 52,8 55,4 28,1 21,5 39,9 30,4
1997 56,4 56,5 78,4 55,1 51,1 54,3 85,1 25,5 56,9 54,4 58,3 29,2 24,6 42,5 32,3
1998 53,6 58,8 79,7 62,6 51,3 46,6 87,7 28,2 59,7 53,8 47,1 22,6 24,3 44,8 32,7
1999 54,8 60,6 77,2 65,2 43,9 39,8 90,7 26,1 61,4 49,8 44,6 28,0 23,2 44,1 32,8
2000 56,8 69,8 93,7 74,9 45,6 45,7 102,7 28,3 70,8 56,5 55,7 32,9 24,0 48,7 36,5
2001 57,2 66,3 89,4 74,4 44,4 50,9 87,4 27,7 73,4 57,9 55,6 33,3 33,7 47,7 36,6
2002 51,8 61,5 80,0 65,4 45,5 54,0 87,7 29,7 71,8 57,9 53,1 35,4 29,8 47,7 35,7
2003 48,1 62,3 74,9 65,7 49,3 52,3 83,9 33,9 78,1 57,3 53,4 36,2 29,6 51,0 35,0
2004 t 48,3 64,3 75,3 66,6 52,5 53,0 84,2 36,7 75,7 58,1 52,8 36,8 29,0 53,3 35,3
2005 t 48,3 66,2 78,4 68,1 54,7 53,9 84,9 37,7 76,0 59,2 54,6 33,7 31,0 54,5 36,3
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast, Statistical Annex, Spring 2004.
t: tahmin
Çek Cumhuriyeti’nde 2002 yılında GSYİH’nin yüzde 5,8’i oranında olan cari işlemler açığı, 2003 yılında yüzde 6,5’e yükselmiştir. Letonya’da ise, 2003 yılında ihracat yüzde 13 oranında artarken ithalat 14,3 oranında artmış, böylece cari işlemler açığı GSYİH’nin yüzde 7,6’sından yüzde 9,1’ine yükselmiştir. Cari işlemler açığının 2004 yılında GSYİH’nin yüzde 10,1’i oranında gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.
Türkiye, Romanya ve Bulgaristan’da, artan iç talep ve fiyatlar açısından rekabet gücündeki zayıflama nedeniyle cari işlemler açığı büyümeye devam etmiştir. 2003 yılında, Türkiye’de GSYİH’nin yüzde 2,8’i, Romanya’da GSYİH’nin yüzde 5,9’u ve Bulgaristan’da GSYİH’nin yüzde 8,6 oranında cari işlemler açığı gerçekleşmiştir.
Tablo 13: Mal ve Hizmet İthalatı- AB-15
piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı (yüzde)
Belçika Danimarka Almanya Yunanistan İspanya Fransa İrlanda İtalya Lüksemburg Hollanda Avusturya Portekiz Finlandiya İsveç İngiltere AB-15
1992 64,8 29,9 24,8 26,3 19,7 21,0 53,2 19,1 95,6 49,0 36,8 35,0 25,3 26,3 24,8 26,0
1993 60,9 28,6 22,6 25,3 19,1 19,2 55,4 19,0 94,0 47,0 35,5 33,6 27,4 28,2 26,5 25,3
1994 63,1 30,1 23,3 23,9 21,2 20,1 60,9 20,4 95,2 48,9 36,9 35,2 29,1 30,9 27,2 26,5
1995 64,8 31,3 23,8 24,9 22,8 21,1 65,0 23,0 96,8 51,5 37,6 36,4 28,8 32,5 28,8 28,0
1996 66,5 30,8 24,3 25,5 23,4 21,4 65,9 20,9 99,8 52,2 39,0 36,4 29,8 31,3 29,8 28,1
1997 70,3 32,9 26,5 27,0 25,7 22,5 67,0 22,3 105,8 55,2 43,4 38,2 30,8 34,1 28,6 29,7
1998 71,1 33,8 27,5 28,2 27,2 23,5 74,6 22,9 112,5 55,5 44,0 39,7 29,8 36,2 27,8 30,4
1999 71,4 33,3 28,8 31,0 28,8 23,7 74,2 23,5 119,7 55,9 46,3 40,1 29,3 36,4 28,2 31,3
2000 82,5 38,3 33,4 34,1 32,4 27,3 84,4 27,3 130,4 62,2 50,9 42,8 33,7 40,2 30,1 35,4
2001 82,6 38,2 33,3 31,1 31,6 26,3 83,4 27,0 136,0 60,1 52,2 40,7 31,6 39,6 30,1 34,9
2002 80,2 38,7 31,6 27,7 29,9 25,0 75,0 26,0 128,7 57,5 50,6 37,6 30,3 37,5 29,2 33,4
2003 79,2 37,3 31,5 28,6 29,7 24,6 67,0 24,9 126,7 56,0 50,3 36,6 30,0 37,3 28,1 32,6
2004 t 79,3 37,1 32,2 27,6 29,9 24,6 67,0 24,5 128,0 56,0 50,4 36,3 29,9 37,5 27,9 33,1
2005 t 81,0 37,5 33,9 27,4 30,6 25,2 68,8 25,3 131,3 58,2 52,3 36,8 29,9 38,7 28,3 34,2
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast, Statistical Annex, Spring 2004.
t: tahmin
Tablo 14: Mal ve Hizmet İthalatı- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı (yüzde)
Kıbrıs Rum Kes. Çek Cumhuriyeti Estonya Macaristan Letonya Litvanya Malta Polonya Slovak Cumhuriyeti Slovenya Bulgaristan Romanya Türkiye 10 Yeni Üye AB-25
1992 60,6 53,8 : 31,7 73,1 19,9 99,0 22,2 74,3 56,2 52,9 36,2 17,3 : :
1993 47,8 54,1 73,9 34,6 57,0 90,4+ 105,0 22,0 61,0 57,7 45,8 28,0 19,3 38,4 25,6
1994 47,9 53,2 86,2 35,4 44,4 61,4 106,9 21,5 54,2 57,8 45,7 27,0 20,4 37,6 26,8
1995 58,9 58,4 80,0 44,3 49,7 63,0 107,5 23,0 55,8 54,2 46,3 33,2 24,4 41,0 28,4
1996 62,4 58,9 78,6 48,0 59,4 63,3 101,0 25,8 64,6 53,8 50,0 36,6 27,8 43,3 28,6
1997 61,8 62,5 90,0 54,1 59,6 64,8 93,5 29,8 66,4 55,2 53,7 36,2 30,4 46,9 30,3
1998 61,3 60,0 90,1 64,1 64,8 58,3 93,2 33,4 70,4 55,3 46,8 30,6 27,9 49,4 31,2
1999 57,7 61,9 82,1 67,8 54,2 50,1 96,3 32,5 65,7 54,0 50,3 32,9 26,9 48,9 31,9
2000 62,0 73,2 97,7 78,7 54,3 52,2 113,4 34,9 73,3 60,1 61,1 38,5 31,5 54,0 36,2
2001 61,6 68,8 93,1 75,9 55,6 56,4 92,2 31,4 81,5 58,5 63,1 41,1 31,3 51,3 35,7
2002 59,0 63,7 89,3 67,6 56,1 59,7 89,1 33,0 78,9 56,5 59,7 41,2 30,7 51,0 34,2
2003 53,4 64,5 89,2 70,4 62,1 57,9 89,2 36,4 79,4 57,3 63,0 44,1 33,2 54,3 33,7
2004 t 52,9 66,3 88,2 70,8 66,7 58,8 90,4 39,0 78,3 58,7 61,5 44,5 33,3 56,4 33,8
2005 t 52,9 67,8 87,4 71,5 69,8 59,8 90,8 40,7 80,0 60,0 62,8 44,8 35,8 57,8 34,9
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast, Statistical Annex, Spring 2004.
t: tahmin
Tablo 15: Cari İşlemler Dengesi- AB-15
piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı (yüzde)
Belçika Danimarka Almanya Yunanistan İspanya Fransa İrlanda İtalya Lüksemburg Hollanda Avusturya Portekiz Finlandiya İsveç İngiltere
1992 2,7 2,1 -0,7 -0,2 -3,7 -0,4 0,4 -2,5 : 2,1 -0,4 -2,3 -4,7 -2,7 -2,1
1993 4,4 2,8 -0,5 -0,8 -1,2 0,7 3,7 0,8 : 4,6 -0,8 -2,1 -1,4 -1,3 -1,9
1994 5,6 1,5 -1,2 1,3 -1,6 0,2 2,9 1,2 : 5,9 -1,6 -3,8 1,0 1,2 -1,0
1995 5,7 0,7 -0,8 -0,9 0,0 0,3 2,8 2,2 : 6,4 -2,6 -2,9 4,0 3,7 -1,3
1996 5,1 1,5 -0,3 -2,4 0,1 0,9 3,3 3,2 : 5,4 -2,3 -3,8 4,0 3,5 -0,9
1997 5,4 0,4 -0,1 -2,1 0,4 2,5 3,1 2,8 : 6,2 -3,0 -6,1 5,4 4,3 -0,1
1998 5,3 -0,9 -0,3 -3,5 -0,9 2,4 0,8 1,9 : 3,0 -2,3 -7,1 5,7 3,9 -0,5
1999 5,4 1,8 -0,8 -5,7 -2,1 2,6 0,3 1,0 : 4,0 -3,0 -8,7 6,2 4,2 -2,3
2000 4,0 1,6 -1,1 -6,3 -3,3 1,3 -0,4 -0,2 : 4,8 -2,6 -10,8 7,2 4,0 -2,1
2001 4,0 3,1 0,6 -6,1 -3,1 1,5 -0,7 0,3 : 3,5 -1,9 -9,7 6,9 0,6 -6,1
2002 5,1 2,0 3,1 -5,2 -2,7 1,6 -0,7 -0,3 : 2,1 0,5 -7,4 7,4 3,1 -5,2
2003 3,7 2,8 2,6 -7,0 -3,2 0,9 -0,9 -1,2 : 1,5 -0,4 -5,0 5,5 2,6 -7,0
2004 t 4,1 2,9 2,9 -6,4 -3,2 0,9 -1,0 -1,4 : 3,8 -0,4 -3,9 5,5 2,9 -6,4
2005 t 4,2 3,2 2,4 -6,6 -3,4 0,7 -0,7 -1,3 : 4,3 -0,4 -3,6 5,6 2,4 -6,6
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Statistical Annex Spring 2004.
t: tahmin
Tablo 16: Cari İşlemler Dengesi- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı (yüzde)
Kıbrıs Rum Kes. Çek Cumhuriyeti Estonya Macaristan Letonya Litvanya Malta Polonya Slovak Cumhuriyeti Slovenya Bulgaristan Romanya Türkiye 10 Yeni Üye
1992 : 1,7 : : 14,0 : : 9,7 : 7,3 -7,4 -6,9 -2,0 :
1993 : 0,7 1,3 : 19,7 : : 0,2 -4,1 2,2 -9,4 -2,0 -4,9 :
1994 1,2 -2,5 -7,2 : 5,5 -2,1 : 2,4 5,3 3,9 -2,4 0,1 1,5 :
1995 -2,1 -4,2 -4,4 : -0,4 -9,9 : 1,5 3,0 -0,4 -4,8 -4,4 -3,3 :
1996 -5,7 -6,8 -9,2 : -5,5 -9,2 : -1,1 -9,0 0,2 2,4 -7,5 -4,9 :
1997 -4,2 -6,5 -12,2 : -6,2 -10,2 : -3,7 -8,7 0,3 3,5 -6,3 -3,9 :
1998 -6,8 -2,2 -9,2 : -10,6 -11,9 : -4,2 -9,0 -0,6 -0,2 -7,3 -1,1 :
1999 -1,7 -2,7 -4,7 : -9,8 -11,2 : -5,5 -3,5 -3,3 -4,8 -1,7 -2,5 :
2000 -3,5 -5,3 -5,8 : -6,9 -6,0 : -6,1 -2,5 -2,8 -5,5 -4,1 -6,7 :
2001 -4,0 -5,4 -6,0 : -9,6 -4,8 : -2,9 -7,4 0,1 -6,1 -5,6 1,3 :
2002 : -5,8 -12,2 : -7,6 -5,4 : -2,6 -8,2 1,7 -4,7 -3,5 -0,8 :
2003 : -6,5 -13,7 -5,7 -9,1 -6,1 -3,4 -2,0 -0,9 0,2 -8,6 -5,9 -2,8 -4,5
2004 t -3,7 -6,8 -11,5 -5,4 -10,1 -6,2 -4,3 -2,3 -2,5 -0,5 -7,5 -5,6 -3,4 -4,1
2005 t -3,5 -6,6 -9,1 -5,1 -10,9 -5,9 -3,9 -2,8 -4,0 -0,6 -7,0 -5,0 -3,7 -4,3
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
7. AB-25’İN DIŞ TİCARETİNİN ÜLKELERE GÖRE DAĞILIMI
2002 yılında, AB-25’in ihracat yaptığı ülkelerin başında yüzde 27,2’lik pay ile ABD gelmiştir. ABD’yi yüzde 8,1 ile İsviçre, yüzde 4,8 ile Japonya ve yüzde 3,89 ile Çin takip etmiştir.
İthalat yapılan ülkeler açısından ise, yüzde 19,2 ile ABD, 9,5 ile İsviçre, 7,8 ile Japonya ve 6,6’lık pay ile Çin en büyük paya sahip dört ülkeyi oluşturmuştur.
8. KİŞİ BAŞINA GELİR
Satın alma gücü paritesine göre incelendiğinde, 2001 yılı itibarıyla 44.300 euro ile Lüksemburg ilk sırada yer almaktadır. 2001 yılında AB-15 ortalamasının 23.200 euro olduğu dikkate alındığında Lüksemburg’da kişi başına gelirin oldukça yüksek olduğu görülmektedir. Yeni üye olan ülkeler ve mevcut aday ülkelerin hiçbirisi AB-15 ortalamasını geçememiştir. Eski üyelerden ise sadece Yunanistan ve Portekiz AB ortalamasının altında kalmıştır. Aday ülkelerden Türkiye 5200 euro ile en düşük kişi başına gelire sahipken yeni üye olan ülkelerden Letonya 7700 euro ile en düşük kişi başına gelire sahiptir.
Tablo 17: Satın Alma Gücü Paritesine Göre Cari Fiyatlarla Kişi Başına GSYİH
Satın Alma Gücü Paritesine göre AB-15=100
1996 1997 1998 1999 2000 2001 1996 1997 1998 1999 2000 2001
Belçika 20.600 21.700 22.500 22.600 24.000 24.600 111 112 111 106 107 106
Danimarka 22.300 23.300 23.900 25.400 26.900 27.600 121 120 118 119 119 119
Almanya 19.900 20.900 21.500 22.600 23.800 24.100 108 108 106 106 105 104
Yunanistan 12.300 12.800 13.600 14.500 15.100 15.500 66 66 67 68 67 67
İspanya 18.900 19.800 20.600 21.500 22.800 23.200 102 102 101 101 101 100
Fransa 18.700 19.200 20.000 21.200 22.700 23.300 101 99 99 100 100 100
İrlanda 17.300 20.100 21.400 23.800 26.200 27.700 94 104 105 112 116 119
İtalya 19.300 19.800 21.000 22.000 23.600 24.400 104 102 103 103 104 105
Lüxemburg 31.200 34.000 36.200 39.400 43.800 44.300 169 175 178 185 194 191
Hollanda 20.200 21.800 23.400 24.300 25.500 26.000 109 112 115 114 113 112
Avusturya 20.600 21.500 22.200 23.600 25.400 25.900 111 111 109 111 112 112
Portekiz 13.100 14.400 14.900 15.600 16.600 17.100 71 74 73 73 73 74
Finlandiya 17.900 19.300 20.500 21.500 23.500 24.000 97 99 101 101 104 103
İsveç 18.900 19.800 20.600 21.500 22.800 23.200 102 102 101 101 101 100
İngiltere 18.600 19.900 21.000 21.400 22.500 23.200 101 103 103 100 100 100
Bulgaristan 5 500 5 400 5 700 6 000 6 000 6 500 30 28 28 28 27 28
Kıbrıs Rum Kes. 15.400 16.100 17.000 18.100 17.600 18.500 83 83 84 85 78 80
Ç.Cumhuriyeti 11.800 12.100 12.200 12.500 12.600 13.300 64 62 60 59 56 57
Estonya 6.500 7.500 8.000 8.200 9.200 9.800 35 38 39 38 40 42
Macaristan 8.500 9.200 9.900 10.600 11.400 11.900 46 47 49 50 51 51
Litvanya 6.200 6.900 7.400 7.300 8.100 8.700 33 35 36 34 36 38
Letonya 4.700 5.200 5.600 6.100 7.000 7.700 25 27 28 28 31 33
Malta 9.900 10.600 11.100 11.700 : : 54 55 55 55 : :
Polonya 6.600 7.300 7.800 8.300 9.000 9.200 36 38 38 39 40 40
Romanya 5.300 5.100 5.000 5.100 5.500 5.900 29 26 25 24 24 25
Slovenya 11.900 12.800 13.500 14.500 15.300 16.000 64 66 67 68 67 69
Slovakya 8.800 9.600 10.100 10.500 10.500 11.100 48 49 50 49 46 48
Türkiye 5.100 5.600 5.800 5.600 5.600 5.200 28 29 29 26 25 22
AB -15 18.500 19.400 20.300 21.300 22.600 23.200 100 100 100 100 100 100
Kaynak: Eurostat, OECD
EKİM 2004
TABLOLAR
GİRİŞ
Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, AB’ye üye ve aday ülkelerin genel demografik, coğrafi, kültürel ve ekonomik bilgilerine kısaca yer verildi.
Çalışmanın ikinci bölümde ise, Avrupa Birliğinde son yıllardaki genel ekonomik gelişmeler ana hatlarıyla ele alınmış ve özellikle yeni katılan 10 üye ülkenin AB’nin genel ekonomik büyüklüklerine etkisi araştırılmıştır. Ayrıca, kıyaslama yapabilmek için AB’ye aday ülkelerin ekonomik ve mali verileri de incelenerek aday ve üye ülkelerin ekonomik performansları, büyüme oranları, enflasyonist eğilimleri, istihdam durumları, dış ticaret profilleri ve kamu finansman gerekleri üzerinde ayrı ayrı durulmuştur. Ayrıca, AB’nin genel ekonomik performansı, AB ortalamasından sapma gösteren ve AB ortalamasına önemli etki yapan ülkeler ile bunların arkasında yatan etmenler ortaya konmaya çalışılmıştır.
Çalışmada Avrupa Komisyonunun hazırlamış olduğu "Economic Forecast Spring 2004" yayınından yararlanılmıştır.
ÜLKE PROFİLLERİ
AVUSTURYA
Yüzölçümü 83.870 km 2
Nüfusu 8.174.762
Komşuları Çek Cumhuriyeti 362 km, Almanya 784 km, Macaristan 366 km, İtalya 430 km, Liechenstein 35 km, Slovak Cumhuriyeti 91 km, Slovenya 330 km, İsviçre 164 km, denize kıyısı yok.
Ortalama Yaş 40
Ortalama Ömür 78.87, Erkek 76, Kadın 81.9
Nüfus Artış Hızı %0.14
Etnik Yapı % 88.5 Alman, %1.5 yerli azınlık (Hırvat, Macar, Çek, Slovak, Sloven) % 10 göçle gelenler (Türk, Boşnak, Hırvat, Sırp)
Dinler % 74 Katolik, % 5 Protestan, % 4 Müslüman, % 17 Diğer
Konuşulan Diller Almanca (Resmi Dil), Slovakça, Hırvatça, Macarca
Yönetim Biçimi Federal Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Petrol, kömür, linyit, kereste, demir, bakır, çinko, antimon, magnezit, volfram, grafit, tuz
Endüstriler İnşaat, makine, taşıt araçları, gıda, kimya, kereste, odun, kağıt, iletişim sistemleri, turizm
İhraç Ürünleri Makine ve teçhizat, motorlu araçlar ve yedek parçaları, kağıt, demir, çelik, tekstil ürünleri, gıda
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 31.5, İtalya % 9.3, İsviçre % 5.4, ABD % 4.9, Birleşik Krallık % 4.9, Fransa % 4.7, Macaristan % 4.3
İthal Ürünleri Makina ve teçhizat, motorlu araçlar, metal ürünler, petrol ve petrol ürünleri, gıda
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 42.6, İtalya % 6.6, Macaristan % 5.1, İsviçre % 4.8, Hollanda % 4.4
Ülke İnternet Kodu at
BELÇİKA
Yüzölçümü 30.528km 2
Nüfusu 10.348.276
Komşuları Fransa 620 km, Almanya 167 km, Lüksemburg 148 km, Hollanda 450 km, kıyı uzunluğu 66.5 km
Ortalama Yaş 40.2
Ortalama Ömür 78.44, Erkek 75.26, Kadın 81.75
Nüfus Artış Hızı % 0.16
Etnik Yapı Flaman % 58, Valon % 31, Diğer % 11
Dinler Katolik % 75, Protestan ve diğerleri % 25
Konuşulan Diller Hollandaca (Resmi Dil) % 60, Fransızca (Resmi Dil) % 40
Yönetim Biçimi Anayasal monarşi altında federal parlamenter demokrasi
Doğal Kaynakları Kömür, doğal gaz, yapı-inşaat malzemeleri, karbonat
Endüstriler Mühendislik ve metal ürünleri, motorlu araç montajı, hazır yiyecek ve içecek, kimyasal ürünler, tekstil, cam, petrol
İhraç Ürünleri Makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, elmas, metal ve metal ürünleri, gıda
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 18.6, Fransa % 16.3, Hollanda % 11.6, İngiltere %9.6, ABD % 7.9, İtalya % 5.4
İthal Ürünleri Makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, elmas, eczacılık ürünleri, nakliye araç ve gereçleri, petrol ürünleri
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 17.2, Hollanda % 15.6, Fransa % 12.8, İngiltere % 7.3, İrlanda % 7, ABD % 6.4, İtalya % 4
Ülke İnternet Kodu be
BULGARİSTAN
Yüzölçümü 110.910 km 2
Nüfusu 7.517.973
Komşuları Yunanistan 494 km, Makedonya 148 km, Romanya 608 km, Sırbistan-Karadağ 318 km, Türkiye 240 km, kıyı uzunluğu 354 km
Ortalama Yaş 40.5
Ortalama Ömür 71.75, Erkek 68.14, Kadın 75.59
Nüfus Artış Hızı - % 0.92
Etnik Yapı Bulgar % 83.9, Türk % 9.4, Çingene % 4.7, Diğerleri % 2
Dinler Ortodoks % 82.6, Müslüman %12.2, Katolik % 1.7, Diğerleri % 3.5
Konuşulan Diller Bulgarca(Resmi Dil), Türkçe
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Boksit, bakır, kurşun, çinko, kömür, kereste
Endüstriler Elektrik, gaz ve su, gıda, içecek, tütün, makine ve techizat, temel metaller, kimyasal ürünler, kok, rafine petrol, nükleer yakıt
İhraç Ürünleri Giyim, demir ve çelik, makine ve techizat, yakıt
İhracat Yaptığı
Ülkeler İtalya % 15.5, Almanya % 9.6, Türkiye % 9.4, Yunanistan % 9.2, Fransa % 5.3, ABD % 4.8
İthal Ürünleri Yakıt, mineraller, makine ve techizat, metal, kimyasal ve plastik ürünler, gıda, tekstil
İthalat Yaptığı
Ülkeler Rusya % 14.6, Almanya % 14.4, İtalya % 11.4, Yunanistan % 6.1, Fransa % 5.7, Türkiye % 5
Ülke İnternet Kodu bg
HIRVATİSTAN
Yüzölçümü 56.542 km 2
Nüfusu 4.496.869
Komşuları Bosna-Hersek 932 km, Macaristan 329 km, Sırbistan Karadağ 266 km, Slovenya 670 km, kıyı uzunluğu 1.777 km
Ortalama Yaş 39.7
Ortalama Ömür 74.14, Erkek 70.21, Kadın 78.29
Nüfus Artış Hızı - % 0.02
Etnik Yapı Hırvat %89.6, Sırp % 4.5, Boşnak % 0.5, Macar % 0.4, Diğer % 5
Dinler % 87.8 Katolik, %4.4 Ortodoks, % 1.3 Müslüman, % 0.3 Protestan, , % 6.2 Diğer
Konuşulan Diller Hırvatça
Yönetim Biçimi Başkanlık sisteminde parlamenter demokrasi
Doğal Kaynakları Petrol, kömür, boksit, demir, kalsiyum, gipsiyum, doğal asfalt, silis, mika, kil, tuz, hidroenerji
Endüstriler Kimyasal ve plastik ürünler, makine araçları, işlenmiş metal, elektronik eşya, demir ve çelik ürünleri, alüminyum, kağıt, odun ürünleri, yapı malzemeleri, tekstil, gemicilik, petrol, gıda ve içecekler, turizm
İhraç Ürünleri Taşıma araçları, tekstil, kimyasal ürünler, gıda, yakıt
İhracat Yaptığı
Ülkeler İtalya % 22.4, Bosna-Hersek % 14.4, Almanya % 12.6, Slovenya % 8, Avusturya % 7.3
İthal Ürünleri Makine, taşıma ve elektrik malzemeleri, kimyasal ürünler, yakıt, gıda
İthalat Yaptığı
Ülkeler İtalya % 16.8, Almanya % 16.4, Slovenya % 7.8, Rusya % 6.8, Avusturya % 6.7, Fransa % 5.2
Ülke İnternet Kodu hr
ÇEK CUMHURİYETİ
Yüzölçümü 78.866km 2
Nüfusu 10.246.178
Komşuları Avusturya 362 km, Almanya 646 km, Polonya 658 km, Slovakya 215 km
Ortalama Yaş 38.6
Ortalama Ömür 75.78, Erkek 72.52 Kadın 79.24
Nüfus Artış Hızı - 0.05 %
Etnik Yapı Çek % 81.2, Moravyalı % 13.2, Slovak % 3.1, Polonyalı % 0.6,
Alman % 0.5
Dinler % 39.2 Katolik, % 4.6 Protestan, % 3 Ortodoks, % 13.4 Diğer,
% 39.8 Ateist
Konuşulan Diller Çekçe
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Kömür, kaolin, kil, grafit, kereste
Endüstriler Metalürji, makine ve nakliye araçları, motorlu araçlar, cam, silah-mühimmat
İhraç Ürünleri Makina ve nakliye araçları, ara mamuller, kimyasal ürünler, yakıt
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 36.6, Slovakya % 7.7, ABD % 5.8, Avusturya % 5.6, Polonya % 4.7, Fransa % 4.7, İtalya % 4.1
İthal Ürünleri Makina ve nakliye araçları, ara mamuller, kimyasal ürünler, yakıt
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 32.9, İtalya % 5.5, Slovak Cumhuriyeti % 5.3, Fransa % 4.9, Çin % 4.7, Rusya % 4.6, Avusturya % 4.4, Polonya % 4.1
Ülke İnternet Kodu cz
DANİMARKA
Yüzölçümü 43.094 km 2
Nüfusu 5.413.392
Komşuları Almanya 68 km, kıyı uzunluğu 7.314 km
Ortalama Yaş 39.2
Ortalama Ömür 77.44, Erkek 75.17, Kadın 79.83
Nüfus Artış Hızı % 0.35
Etnik Yapı İskandinav, İnuit, Faroez, Türk, İranlı
Dinler % 95 Luteran, % 3 Diğer Hıristiyanlar, % 2 Müslüman
Konuşulan Diller Danimarkaca, Faroece, Grönlandca, Almanca
Yönetim Biçimi Anayasal Monarşi
Doğal Kaynakları Petrol, doğal gaz, balık, tuz, kireç, kireç taşı, taş, çakıl, kum
Endüstriler Gıda, makine ve teçhizat, tekstil ve giyim, kimyasal ürünler, elektronik ürünler, yapı-inşaat, mobilya ve diğer ahşap ürünler, gemi yapımı, yel değirmeni
İhraç Ürünleri Makine ve teçhizat, et ve et ürünleri, süt ürünleri, balık, kimyasal ürünler, mobilya, gemi, yel değirmeni
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 19.4, İsveç % 11.8, Birleşik Krallık % 9.8, ABD % 6.4, Norveç % 6, Fransa % 4.7, Hollanda % 4.5
İthal Ürünleri Makine ve teçhizat, ham madde, endüstriyel yarı mamuller, kimyasal ürünler, tahıl gıda, tüketim malları
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 22.3, İsveç % 12.1, Birleşik Krallık % 8.9, Hollanda % 6.8 Fransa % 6, Norveç % 4.7, İtalya % 4.3
Ülke İnternet Kodu dk
ESTONYA
Yüzölçümü 45.226 km 2
Nüfusu 1.341.664
Komşuları Letonya 339 km, Rusya 294 km, kıyı uzunluğu 3.794 km
Ortalama Yaş 38.8
Ortalama Ömür 71.38, Erkek 65.78, Kadın 77.33
Nüfus Artış Hızı % - 0.66
Etnik Yapı % 65.5 Estonyalı, % 28.1 Rus, Ukraynalı % 2.5, Belaruslu % 1.5, Finli % 1, Diğer % 1.6
Dinler Luteran, Ortodoks, Baptist, Metodist, Katolik
Konuşulan Diller Estonyaca(Resmi Dil), Rusça, Ukraynaca, Fince
Yönetim Biçimi Parlamenter Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kaya petrolü, kömür, fosfor, kil, kireç taşı, kum, dolomit
Endüstriler Makine, elektronik araçlar, odun ve odun ürünleri, tekstil, bilgi teknolojisi, telekomünikasyon araçları
İhraç Ürünleri Makine ve ekipman, odun ve kağıt, tekstil, gıda, mobilya, metaller, kimyasal ürünler
İhracat Yaptığı
Ülkeler Finlandiya % 20.4, İsveç % 12.4, Rusya % 10, Almanya % 8.3, Letonya % 7.7, Birleşik Krallık % 4.2, Litvanya % 4.1
İthal Ürünleri Makine ve ekipman, kimyasal ürünler, tekstil, gıda, nakliye araçları
İthalat Yaptığı
Ülkeler Finlandiya % 15.6, Rusya % 12, Almanya % 11.1, İsveç % 8.4, Çin % 4.6, İtalya % 4.1
Ülke İnternet Kodu ee
FİNLANDİYA
Yüzölçümü 337.030 km 2
Nüfusu 5.214.512
Komşuları Norveç 729 km, İsveç 585 km, Rusya 1.313 km, kıyı uzunluğu 1.126 km
Ortalama Yaş 40.7
Ortalama Ömür 78.24, Erkek 74.73, Kadın 81.89
Nüfus Artış Hızı % 0.18
Etnik Yapı Finli % 93, İsveçli % 6, Diğerleri % 1
Dinler % 89 Luteran, % 1 Ortodoks, Diğer % 10
Konuşulan Diller Fince (Resmi Dil), İsveççe (Resmi Dil),
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kereste, demir, bakır, kurşun, çinko, krom, nikel, altın, gümüş, kireç taşı
Endüstriler Metal ürünler, elektronik ürünler, gemi yapımı, kağıt, bakır, arıtma, gıda, kimyasal ürünler, tekstil, giyim
İhraç Ürünleri Makine ve ekipman, metal ürünler, kağıt, kereste, kimyasal ürünler,
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 11.8, Birleşik Krallık % 9.6, ABD % 9, İsveç % 8.5, Rusya % 6.6, Hollanda % 4.6, Fransa % 4.5
İthal Ürünleri Makine, tekstil, gıda, petrol, nakliye araçları, kimyasal ürünler, demir ve çelik, iplik ve kumaş, tahıl
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 14.5, İsveç % 10.9, Rusya % 9.9, Birleşik Krallık % 5.7, ABD % 9, Fransa % 4.3, Danimarka % 4.2
Ülke İnternet Kodu fi
FRANSA
Yüzölçümü 547.030 km 2
Nüfusu 60.424.213
Komşuları Andorra 56 km, Belçika 620 km, Almanya 451 km, İtalya 488 km, Lüksemburg 73 km, Monako 4.5 km, İspanya 623 km, İsviçre 573 km, kıyı uzunluğu 3.427 km
Ortalama Yaş 38.6
Ortalama Ömür 79.44, Erkek 75.80 Kadın 83.27
Nüfus Artış Hızı % 0.39
Etnik Yapı Fransız, Slav, Kuzey Afrikalı, Basklı
Dinler % 85 Katolik, % 2 Protestan, % 8 Müslüman, % 5 Diğer
Konuşulan Diller Fransızca
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kömür, demir, boksit, çinko, uranyum, antimon, arsenik, potas, feldispat, kalsiyum florit, gipsiyum, kereste, balık
Endüstriler Makine, metalürji, elektronik ürünler, gıda, kimyasal ürünler, tekstil, otomobil, uçak, turizm
İhraç Ürünleri Makina ve nakliye araçları, plastik ve kimyasal ürünler, demir, çelik, içecek, ecza ürünleri
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 15, Birleşik Krallık % 9.8, İspanya % 9, İtalya % 9, ABD % 7.8, Belçika % 6.9
İthal Ürünleri Makina ve ekipman, ham petrol, uçak, plastik ve kimyasal ürünler
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 19.4, Belçika % 9.2, İtalya % 8.8, Birleşik Krallık % 7.3, Hollanda % 7, ABD % 6.8, İspanya % 6.7
Ülke İnternet Kodu fr
ALMANYA
Yüzölçümü 357.021 km 2
Nüfusu 82.424.609
Komşuları Avusturya 784 km, Belçika 167 km, Çek Cumhuriyeti, 646 km, Danimarka 68 km, Fransa 451 km, Lüksemburg 138 km, Hollanda 577 km, Polonya 456 km, İsviçre 334 km, kıyı uzunluğu 2.389 km
Ortalama Yaş 41.7
Ortalama Ömür 78.54, Erkek 75.56, Kadın 81.68
Nüfus Artış Hızı % 0.02
Etnik Yapı Alman % 91.5, Türk % 2.4, Diğer % 6.1
Dinler % 34 Katolik, % 34 Protestan, % 3.7 Müslüman, % 28.3 Diğer
Konuşulan Diller Almanca(Resmi Dil), Türkçe
Yönetim Biçimi Federal Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kömür, linyit, doğal gaz, demir, bakır, nikel, uranyum, potas, tuz, yapı malzemeleri, kereste
Endüstriler Demir, çelik, kömür, çimento, kimyasallar, makine, elektronik, yiyecek ve içecek, gemi yapımı, tekstil
İhraç Ürünleri Makine, kimyasal ve metal ürünler, gıda, tekstil
İhracat Yaptığı
Ülkeler Fransa % 10.7, ABD % 10.3, Birleşik Krallık % 8.4, İtalya % 7.3, Hollanda 6.1, Avusturya %5.1, Belçika % 4.8, İsviçre % 4.2
İthal Ürünleri Makine, kimyasal ürünler, gıda, tekstil, metal ürünler
İthalat Yaptığı
Ülkeler Fransa % 9.4, Hollanda 8.2, ABD % 7.7, Birleşik Krallık % 6.4, İtalya % 6.4, Belçika % 5.1, Avusturya % 4.1, Çin % 4.1
Ülke İnternet Kodu De
YUNANİSTAN
Yüzölçümü 131.941 km 2
Nüfusu 10.647.529
Komşuları Arnavutluk 282 km, Bulgaristan 494 km, Türkiye 206 km, Makedonya 246 km, kıyı uzunluğu 13.676 km
Ortalama Yaş 40.2
Ortalama Ömür 78.94, Erkek 76.44, Kadın 81.59
Nüfus Artış Hızı % 0.2
Etnik Yapı Yunan % 98, Diğer % 2
Dinler % 98 Ortodoks, % 1.3 Müslüman, % 0.7 Diğer
Konuşulan Diller Yunanca
Yönetim Biçimi Parlamenter Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Linyit, petrol, demir, boksit, kurşun, çinko, nikel, magnezit, mermer, tuz, hidroenerji
Endüstriler Turizm, gıda, tütün, metal ürünler, kimyasal ürünler, tekstil, madencilik
İhraç Ürünleri Yiyecek ve içecek, petrol ve kimyasal ürünler, tekstil
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 10.4, İtalya % 8.5, Birleşik Krallık % 6.3, Bulgaristan % 5.4, ABD % 5.3, Kıbrıs Rum Kesimi % 4.7
İthal Ürünleri Makine, nakliye araçları, kimyasal ürünler
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 12.2, İtalya % 11.5, Rusya % 7.4, Güney Kore % 6, Fransa % 5.7, Hollanda % 5.6, ABD % 4.7, Belçika % 4.3, Birleşik Krallık % 4.1
Ülke İnternet Kodu gr
MACARİSTAN
Yüzölçümü 93.030 km 2
Nüfusu 10.032.375
Komşuları Avusturya 366 km, Hırvatistan 329 km, Romanya 443 km, Sırbistan-Karadağ 151 km, Slovak Cumhuriyeti 677 km, Slovenya 102 km, Ukrayna 103 km
Ortalama Yaş 38.4
Ortalama Ömür 72.25, Erkek 68.07, Kadın 76.69
Nüfus Artış Hızı % - 0.25
Etnik Yapı Macar %89.9, Çingene % 4, Alman % 2.6, Sırp % 2, Slovak % 0.8, Romen % 0.7
Dinler % 67.5 Katolik, % 20 Kalvinist, % 5 Luteran, % 7.5 Ateist ve Diğer
Konuşulan Diller Macarca % 98.2, Diğer % 1.8
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Boksit, kömür, doğal gaz
Endüstriler Madencilik, metalürji, yapı malzemeleri, gıda, kimyasal ürünler, motorlu araçlar, ecza ürünleri
İhraç Ürünleri Makine ve teçhizat, gıda, fuel-oil, elektrik
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 35.5, Avusturya % 7.1, İtalya % 5.8, Fransa % 5.7, Birleşik Krallık % 4.7, İsveç % 4.3, Hollanda % 4.2
İthal Ürünleri Gıda, makine ve teçhizat, petrol ürünleri, elektrik
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 24.2, İtalya % 7.5, Avusturya % 6.9, Rusya % 6.1, Çin % 5.6, Fransa % 4.8, Japonya % 4.2
Ülke İnternet Kodu hu
İRLANDA
Yüzölçümü 70.280 km 2
Nüfusu 3.969.558
Komşuları Birleşik Krallık 360 km, kıyı uzunluğu 1.448 km
Ortalama Yaş 33.4
Ortalama Ömür 77.36, Erkek 74.74, Kadın 80.15
Nüfus Artış Hızı % 1.16
Etnik Yapı Kelt, İngiliz
Dinler % 91.6 Katolik, Diğer % 8.4
Konuşulan Diller İrlandaca, İngilizce
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Doğal gaz, kömür, bakır, kurşun, çinko, gümüş, barut, gipsiyum, kireç taşı, dolomit
Endüstriler Makine ve taşıma araçları, gıda, tekstil, biracılık, kimyasal ve eczacılık ürünleri, cam, kristal, yazılım
İhraç Ürünleri Makine ve teçhizat, bilgisayar, kimyasal ve eczacılık ürünleri, canlı hayvan ve hayvansal ürünler
İhracat Yaptığı
Ülkeler Birleşik Krallık % 23.3, ABD % 16.7,Belçika % 14.6, Almanya % 7.3, Fransa % 5
İthal Ürünleri Makine ve yazılım ekipmanları, kimyasal ürünler, petrol ve petrol ürünleri, tekstil ve hazır giyim
İthalat Yaptığı
Ülkeler Birleşik Krallık % 41.1, ABD % 15.3, Almanya % 6.8
Ülke İnternet Kodu ie
İTALYA
Yüzölçümü 301.230 km 2
Nüfusu 58.057.477
Komşuları Avusturya 403 km, Fransa 488 km, Vatikan 3.2 km, San Marino 39 km, Slovenya 232 km, İsviçre 740 km, kıyı uzunluğu 7600 km
Ortalama Yaş 41.4
Ortalama Ömür 79.54, Erkek 76.61, Kadın 82.66
Nüfus Artış Hızı % 0.09
Etnik Yapı İtalyan, Alman, Sloven, Arnavut, Fransız
Dinler Katolik, Protestan, Müslüman
Konuşulan Diller İtalyanca(Resmi Dil), Almanca, Fransızca, Slovence
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kömür, civa, çinko, potas, mermer, barit, asbest, süngertaşı, kalsiyum florit, feldispat, sülfür, doğal gaz, ham petrol, balık
Endüstriler Turizm, makine, demir, çelik, gıda, kimyasal ürünler, tekstil, giyim, seramik
İhraç Ürünleri Mühendislik ürünleri, tekstil ve giyim, motorlu araçlar, nakliye araçları, kimyasal ürünler, gıda, içecek, tütün, mineraller, çeşitli metaller
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 13.7, Fransa % 12.2, ABD % 9.8, Birleşik Krallık % 6.9, İspanya % 6.4
İthal Ürünleri Mühendislik ürünleri, tekstil ve giyim, nakliye araçları kimyasal ürünler, gıda, içecek, tütün, mineraller, çeşitli metaller, enerji ürünleri
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 17.8, Fransa % 11.3, Hollanda % 5.9, Birleşik Krallık % 5, ABD % 4.9, İspanya % 4.6, Belçika % 4.4
Ülke İnternet Kodu it
LETONYA
Yüzölçümü 64.589 km 2
Nüfusu 2.306.306
Komşuları Beyas Rusya 141 km, Estonya 339 km, Litvanya 453 km, Rusya 217 km, kıyı uzunluğu 531 km
Ortalama Yaş 38.8
Ortalama Ömür 70.86, Erkek 65.91, Kadın 76.09
Nüfus Artış Hızı % - 0.71
Etnik Yapı Letonyalı % 57.7, Rus % 29.6, Beyaz Rus % 4.1, Ukraynalı % 2.7, Leh % 2.5, Litvanyalı % 1.4
Dinler Katolik, Luteran, Ortodoks
Konuşulan Diller Letonyaca (Resmi Dil), Litvanyaca, Rusça
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Kömür, kireç taşı, dolomit, amber, hidroenerji, odun
Endüstriler Otobüs, kamyon, araba, sentetik fiberler, tarımsal makine, gübre, beyaz eşya, elektronik, eczacılık ürünleri, hazır gıda, tekstil
İhraç Ürünleri Odun ve ürünleri, makine ve teçhizat, metal ürünler, tekstil, gıda
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 15.3, Birleşik Krallık % 14.4, İsveç % 10.4, Litvanya % 8.2, Estonya % 5.9, Rusya % 5.8, Danimarka % 5.6, ABD % 4.3
İthal Ürünleri Makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, petrol
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 17.2, Litvanya % 9.8, Rusya % 8.8, Finlandiya % 8, İsveç %6.4, Estonya % 6.2, Polonya % 5, İtalya % 4.2
Ülke İnternet Kodu lv
LİTVANYA
Yüzölçümü 65.200 km 2
Nüfusu 3.607.899
Komşuları Beyaz Rusya 502 km, Letonya 453 km, Polonya 91 km, Rusya 227 km, kıyı uzunluğu 99 km
Ortalama Yaş 37.4
Ortalama Ömür 73.46, Erkek 68.22 Kadın 79
Nüfus Artış Hızı % - 0.33
Etnik Yapı Litvanyalı % 80.6, Rus % 8.7, Polonyalı % 7, Beyaz Rus % 1.6, Diğer % 2.1
Dinler Katolik, Protestan, Müslüman, Baptist, Luteran, Ortodoks
Konuşulan Diller Litvanyaca(Resmi Dil), Polonyaca, Rusça
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Kömür, ekilebilir arazi
Endüstriler Metal kesme makinaları, elektrik motorları, beyaz eşya, petrol arıtma, küçük gemi üretimi, mobilyacılık, tekstil, gıda, gübre, optik cihazlar, amber, bilgisayar
İhraç Ürünleri Mineral ürünler, tekstil ve giyim, makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, odun ve ürünleri, gıda
İhracat Yaptığı
Ülkeler Birleşik Krallık % 13.4, Rusya % 12.1, Almanya % 10.4, Letonya % 9.7, Danimarka % 5.1, İsveç % 4.2, Fransa % 4.1
İthal Ürünleri Mineral ürünler, tekstil ve giyim, makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, taşıma araçları, metaller
İthalat Yaptığı
Ülkeler Rusya % 22.2, Almanya % 17.8, İtalya % 5.1, Polonya % 5
Ülke İnternet Kodu lt
LÜKSEMBURG
Yüzölçümü 2.586 km 2
Nüfusu 462.690
Komşuları Belçika 148 km, Fransa 73 km, Almanya 138 km
Ortalama Yaş 38.3
Ortalama Ömür 78.58, Erkek 75.31, Kadın 82.07
Nüfus Artış Hızı % 1.28
Etnik Yapı Kelt, Fransız, Alman, Slav, İtalyan, Portekizli
Dinler % 87 Katolik, % 13 Protestan, Müslüman,Yahudi
Konuşulan Diller Lüksemburgca(Resmi Dil), Fransızca ve Almanca İdari Dil
Yönetim Biçimi Anayasal Monarşi
Doğal Kaynakları Demir, ekilebilir arazi
Endüstriler Bankacılık, demir, çelik, gıda, kimyasal ürünler, metal, araba lastiği, gözlük, alüminyum, mühendislik
İhraç Ürünleri Çelik ürünleri, makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, kauçuk ürünler, cam
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 23.9, Fransa % 20.1, Belçika % 10.5, Birleşik Krallık % 8.7, İtalya % 6.1, İspanya % 4.5, Hollanda % 4.4
İthal Ürünleri Mineraller, metal, gıda, tüketim malları
İthalat Yaptığı
Ülkeler Belçika % 29.7, Almanya % 23, Fransa % 13.2, Tayvan % 7.3, Hollanda % 4.6
Ülke İnternet Kodu lu
MALTA
Yüzölçümü 316 km 2
Nüfusu 396.851
Komşuları Ada ülkesi – kıyı uzunluğu 196.8 km
Ortalama Yaş 38
Ortalama Ömür 78.68, Erkek 76.51, Kadın 80.98
Nüfus Artış Hızı % 0.42
Etnik Yapı Maltalı, İtalyan
Dinler % 98 Katolik
Konuşulan Diller Maltaca, İngilizce
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kireç taşı, tuz, ekilebilir arazi
Endüstriler Turizm, elektronik ürünler, gemi yapımı, gıda, tütün, inşaat, tekstil, giyim
İhraç Ürünleri Makine ve nakliye araçları, mamuller
İhracat Yaptığı
Ülkeler Singapur % 17.3, ABD % 11.4, , Birleşik Krallık % 9.4, Almanya %9.2 Fransa % 7.3, Çin % 6.5, İtalya % 5.9
İthal Ürünleri Makine ve nakliye araçları, mamuller, gıda içecek, tütün
İthalat Yaptığı
Ülkeler İtalya % 18.2, Fransa % 12, Güney Kore % 11.3, Birleşik Krallık % 7.5, Almanya % 5.3, Singapur % 5.3, Japonya % 4.9, ABD % 4.6, İspanya % 4.2
Ülke İnternet Kodu mt
HOLLANDA
Yüzölçümü 41.526 km 2
Nüfusu 16.318.199
Komşuları Belçika 450 km, Almanya 577 km, kıyı uzunluğu 451 km
Ortalama Yaş 38.7
Ortalama Ömür 78.68, Erkek 76.15, Kadın 81.34
Nüfus Artış Hızı % 0.57
Etnik Yapı Hollandalı % 83, diğer (Türk, Faslı, Surinamlı, Endonez) % 17
Dinler % 31 Katolik, % 21 Protestan, % 4.4 Müslüman, % 3.6 Diğer, % 40 Dine tabi olmayan
Konuşulan Diller Hollandaca ve Frizye Dili (Resmi Diller),
Yönetim Biçimi Anayasal Monarşi
Doğal Kaynakları Doğal gaz, petrol kömür, kireç taşı, tuz, toprak, çakıl
Endüstriler Tarımsal endüstri, metal ve mühendislik ürünleri, elektrikli makineler, kimyasal ürünler, petrol, inşaat, mikroelektronik, balıkçılık
İhraç Ürünleri Makine ve teçhizat, kimyasal ürünler, yakıt, gıda
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 25.1, Belçika % 12.7, Birleşik Krallık % 10.7, Fransa % 10.2, İtalya % 6, ABD % 4.6
İthal Ürünleri Makine ve nakliye araçları, kimyasal ürünler, yakıt, gıda, giyim
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 17.9, Belçika % 9.7, ABD % 9.1, Birleşik Krallık % 6.9, Fransa % 5.5, Çin % 5.1, Japonya % 4
Ülke İnternet Kodu nl
POLONYA
Yüzölçümü 312.685 km 2
Nüfusu 38.626.349
Komşuları Beyaz Rusya 407 km, Çek Cumhuriyeti 658, Almanya 456, Litvanya 91, Rusya 206 km, Slovak Cumhuriyeti 444 km, Ukrayna 526 km, kıyı uzunluğu 491 km
Ortalama Yaş 36.2
Ortalama Ömür 74.16, Erkek 70.04, Kadın 78.52
Nüfus Artış Hızı % 0.02
Etnik Yapı Polonyalı % 96.7, Alman % 0.4, Diğer % 2.9
Dinler % 95 Katolik, % 5 Protestan, Ortodoks ve diğerleri
Konuşulan Diller Lehçe
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Kömür, sülfür, bakır, doğal gaz, gümüş, kurşun, tuz, amber
Endüstriler Makine, gemi yapımı, gıda, kimyasal ürünler, tekstil, demir ve çelik, cam, içecek
İhraç Ürünleri Makina ve nakliye araçları, muhtelif ara ve nihai mamuller, gıda ve canlı hayvan
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 32.3, Fransa % 6, İtalya % 5.5, Birleşik Krallık % 5.2, Hollanda % 4.5, Çek Cumhuriyeti % 4
İthal Ürünleri Makina ve nakliye araçları, muhtelif ara ve nihai mamuller, gıda
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 24.3, İtalya % 8.4, Rusya % 8, Fransa % 7
Ülke İnternet Kodu pl
PORTEKİZ
Yüzölçümü 92.391 km 2
Nüfusu 10.524.145
Komşuları İspanya 1.214, kıyı uzunluğu 1793
Ortalama Yaş 37.9
Ortalama Ömür 77.35, Erkek 74.06, Kadın 80.85
Nüfus Artış Hızı % 0.41
Etnik Yapı Portekizli, Akdenizli, Afrikalı
Dinler Katolik, Protestan
Konuşulan Diller Portekizce(Resmi Dil), Mirandaca
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Balık, mantar, demir, bakır, çinko, kalay, tungsten, gümüş, altın, uranyum, mermer, kil, gipsiyum, tuz, hidroenerji
Endüstriler tekstil, giyim, kağıt, mantar, metal işçiliği, petrol arıtma, kimyasal ürünler, balık, şarap, turizm
İhraç Ürünleri Giyim, makine, kimyasal ürünler, mantar, kağıt ürünleri, deri
İhracat Yaptığı
Ülkeler İspanya % 20.3, Almanya % 18.4, Fransa % 12.6, Birleşik Krallık % 10.5, ABD % 5.8, İtalya % 4.8, Belçika % 4.5
İthal Ürünleri Makina ve nakliye araçları, kimyasal ürünler, petrol, tekstil, tarımsal ürünler
İthalat Yaptığı
Ülkeler İspanya % 28.1, Almanya % 15, Fransa % 10.2, , İtalya % 6.5, Birleşik Krallık % 5.2, Hollanda % 4.5
Ülke İnternet Kodu pt
ROMANYA
Yüzölçümü 237.500 km 2
Nüfusu 22.355.551
Komşuları Bulgaristan 608 km, Macaristan 443 km, Moldovya 450 km, Sırbistan Karadağ 476 km, Ukrayna kuzeyde 362 km – güneyde 169 km, kıyı uzunluğu 225 km
Ortalama Yaş 36.1
Ortalama Ömür 71.12 Erkek 67.63 Kadın 74.82
Nüfus Artış Hızı % -0.11
Etnik Yapı Romen % 89.5, Macar % 6.6, Çingene % 2.5, Diğer % 1.4
Dinler % 87 Ortodoks, % 6.8 Protestan, % 5.6 Katolik, % 0.35 Müslüman, % 0.25 Diğer
Konuşulan Diller Romence(Resmi Dil), Macarca, Almanca
Yönetim Biçimi Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Petrol, kereste, doğal gaz, kömür, demir, tuz, hidroenerji
Endüstriler Tekstil, makine, oto montaj, madencilik, kereste, inşaat malzemeleri, ve ekipmanlar, metal ve kimyasal ürünler, gıda, petrol ürünleri
İhraç Ürünleri Tekstil, metal ve ürünleri, makina ve techizat, mineral, yakıt, kimyasal ve tarımsal ürünler
İhracat Yaptığı
Ülkeler İtalya % 25.2, Almanya % 15.6, , Fransa % 7.6, Birleşik Krallık % 5.8, ABD % 4.3, Türkiye % 4.1
İthal Ürünleri Tekstil, metal, makina ve teçhizat, mineral, yakıt, kimyasal ve tarımsal ürünler
İthalat Yaptığı
Ülkeler İtalya % 20.8, Almanya % 14.9, Rusya 7.2, Fransa % 6.4
Ülke İnternet Kodu ro
SLOVAK CUMHURİYETİ
Yüzölçümü 48.845 km 2
Nüfusu 5.423.567
Komşuları Avusturya 91 km, Çek Cumhuriyeti 215 km, Macaristan 677 km, Polonya 444 km, Ukrayna 97 km
Ortalama Yaş 35.1
Ortalama Ömür 74.19, Erkek 70.21, Kadın 78.37
Nüfus Artış Hızı % 0.14
Etnik Yapı Slovak % 95.7, Macar % 10.6, Çingene % 1.6, Diğer % 2.1
Dinler % 60.3 Katolik, % 9.7 Ateist, % 8.4 Protestan, % 4.1 Ortodoks, % 17.5 Diğer
Konuşulan Diller Slovakça(Resmi Dil), Macarca
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Doğal Kaynakları Kömür, linyit, bakır, manganez, tuz
Endüstriler Metal ve ürünleri, makine ve ekipmanlar, yiyecek ve içecek, kok, elektrik, gaz, petrol, nükleer yakıt, kimyasal ürünler, kağıt, çanak çömlek, seramik, nakliye araçları, tekstil, elektrikli ve optik cihazlar, kauçuk ürünleri
İhraç Ürünleri Makina ve nakliye araçları, muhtelif mamuller, kimyasal ürünler
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 26, Çek Cumhuriyeti % 15.2, İtalya % 10.8, Avusturya % 7.7, Macaristan % 5.5, Polonya % 5.3, Fransa % 4.2
İthal Ürünleri Makina ve nakliye araçları, muhtelif mamuller, kimyasal ürünler, yakıt
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 22.6, Çek Cumhuriyeti % 15.1, Rusya % 12.5, İtalya % 6.9, Fransa % 4.4 , Avusturya % 4.2
Ülke İnternet Kodu sk
SLOVENYA
Yüzölçümü 20.273 km 2
Nüfusu 2.011.473
Komşuları Avusturya 330 km, Hırvatistan 670 km, İtalya 232 km, Macaristan 102 km, kıyı uzunluğu 46.6 km
Ortalama Yaş 39.8
Ortalama Ömür 75.93 Erkek 72.18, Kadın 79.92
Nüfus Artış Hızı % -0.01
Etnik Yapı Sloven % 92, Hırvat % 1, Sırp % 0.5, Macar % 0.4, Boşnak % 0.3, Diğer % 5.8
Dinler % 70.8 Katolik, % 1 Luteran, % 1 Müslüman, % 4.3 Ateist, % 22.9 Diğer
Konuşulan Diller Slovakça, Sırpça, Hırvatça, Boşnakça
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokratik Cumhuriyet
Doğal Kaynakları Linyit, kömür, kurşun, çinko, uranyum, gümüş, hidroenerji, ormanlar
Endüstriler Demirli metaller, alüminyum ürünleri, kurşun, çinko, elektronik aletler, ahşap ürünler, tekstil, kimyasal ürünler, makinalar
İhraç Ürünleri Mamul mallar, makina ve nakliye araçları, kimyasal ürünler, gıda
İhracat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 24.7, İtalya % 12.1, Hırvatistan % 8.7, Avusturya % 7.1, Fransa % 6.7, Bosna Hersek % 4.5
İthal Ürünleri Mamul mallar, makina ve nakliye araçları, kimyasal ürünler, gıda, yakıt, lubrikant
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 19.2, İtalya % 17.9, Fransa % 10.2, Avusturya % 8.3
Ülke İnternet Kodu si
İSPANYA
Yüzölçümü 504.782 km 2
Nüfusu 40.280.780
Komşuları Andorra 63.7 km, Fransa 623 km, Cebelitarık 1.2 km, Portekiz 1.214 km, Fas 15.9 km, kıyı uzunluğu 4.964 km
Ortalama Yaş 39.1
Ortalama Ömür 79.37, Erkek 76.03, Kadın 82.94
Nüfus Artış Hızı % 0.16
Etnik Yapı İspanyol, İtalyan, Portekizli, Fransız, Faslı, İskandinav
Dinler % 94 Katolik, % 6 Diğer
Konuşulan Diller İspanyolca
Yönetim Biçimi Parlamenter Monarşi
Doğal Kaynakları Kömür, linyit, demir, bakır, kurşun, çinko, uranyum, tungsten, civa, sülfür, magnezit, gipsiyum, kalsiyum florit, sepiolit, kaolin, potas, hidroenerji,
Endüstriler Tekstil ve hazır giyim, yiyecek, içecek, metal ve ürünleri, kimyasal ürünler, gemi yapımı, otomobil, turizm
İhraç Ürünleri Makine, motorlu araçlar, gıda, tüketim malları
İhracat Yaptığı
Ülkeler Fransa % 19, Almanya % 11.4, Birleşik Krallık % 9.6, Portekiz % 9.5, İtalya % 9.3, ABD % 4.6
İthal Ürünleri Makine ve techizat, gıda, tüketim malları, yakıt
İthalat Yaptığı
Ülkeler Fransa % 17, Almanya % 16.5, İtalya % 8.6, Birleşik Krallık % 6.4, Hollanda % 4.8
Ülke İnternet Kodu es
İSVEÇ
Yüzölçümü 449.964 km 2
Nüfusu 8.986.400
Komşuları Finlandiya 586 km, Norveç 1.619 km, kıyı uzunluğu 3.218 km
Ortalama Yaş 40.3
Ortalama Ömür 80.3, Erkek 78.12, Kadın 82.62
Nüfus Artış Hızı % 0.18
Etnik Yapı İsveç, Finli, Slav, Danimarkalı, Norveçli, Türk, Yunan
Dinler % 87 Luteran, % 13 Diğer
Konuşulan Diller İsveçce
Yönetim Biçimi Anayasal Monarşi
Doğal Kaynakları Demir, bakır, kurşun, çinko, altın, gümüş, tungsten, uranyum, arsenik, feldispat, kereste, hidroenerji
Endüstriler Demir, çelik, radyo ve telefon parçaları, silah-muhimmat, kağıt ve ürünleri, hazır gıda, motorlu araçlar
İhraç Ürünleri Makina, motorlu araçlar, kağıt ürünleri, demir-çelik ve kimyasal ürünler
İhracat Yaptığı
Ülkeler ABD % 11.6, Almanya % 10.1, Norveç % 9, Birleşik Krallık % 8.2, Danimarka % 5.9, Finlandiya % 5.5, Hollanda % 5.3, Fransa % 4.7, Belçika % 4.7
İthal Ürünleri Makina, motorlu araçlar, demir-çelik ve kimyasal ürünler, petrol ve ürünleri, gıda, giyim
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 18.5, Danimarka % 8.8, Birleşik Krallık % 8.6, Norveç % 8.2, Hollanda % 6.7, Fransa % 5.4, Finlandiya % 5.2, ABD % 5
Ülke İnternet Kodu se
BİRLEŞİK KRALLIK
Yüzölçümü 244.820 km 2
Nüfusu 60.270.708
Komşuları İrlanda 360 km, kıyı uzunluğu 12.429 km
Ortalama Yaş 38.7
Ortalama Ömür 78.27 Erkek 75.84 Kadın 80.83
Nüfus Artış Hızı % 0.29
Etnik Yapı İngiliz % 81.5, İskoç % 9.6, İrlandalı % 2.4, Welsh % 1.9, Ulster % 1.8, Hint, Paki ve Diğerleri % 2.8
Dinler Katolik, Anglikan, Müslüman, Metodist, Hindu, Presbiteryen
Konuşulan Diller İngilizce, Welsh
Yönetim Biçimi Anayasal Monarşi
Doğal Kaynakları Kömür, petrol, doğal gaz, demir, kurşun, çinko, altın, kalay, kireç taşı, tuz, kil, kireç, gipsiyum, potas, silika, arduvaz
Endüstriler Makine ve elektrik enerjisi ekipmanları, otoyol ekipmanları, gemi yapımı, uçak, motorlu araçlar, elektronik ve iletişim araçları, metal ve kimyasal ürünler, kömür, petrol, kağıt ve ürünleri, gıda, tekstil ve hazır giyim
İhraç Ürünleri Petrol ve kimyasal ürünler, yiyecek, içecek, tütün, mamüller
İhracat Yaptığı
Ülkeler ABD % 15.5, Almanya % 11.2, Fransa % 9.4, İrlanda % 8, Hollanda % 7.1, Belçika % 5.2, İtalya % 4.4, İspanya% 4.3
İthal Ürünleri Makine, çeşitli mamüller, petrol, gıda
İthalat Yaptığı
Ülkeler Almanya % 12.9, ABD % 11.9, Fransa % 7.8, Hollanda % 6.3, Belçika % 5, İtalya % 4.4
Ülke İnternet Kodu uk
AVRUPA BİRLİĞİ EKONOMİSİ
1. BÜYÜME
Avrupa Birliği ekonomisi, 2001 yılından itibaren durgunlaşmaya başlamış; Almanya, Hollanda ve Portekiz ekonomilerinde 2003 yılında yaşanan negatif büyümenin de etkisiyle 2003 yılı, euro alanı ve AB-15 ekonomisinde son beş yıl içerisinde en düşük büyüme hızının yaşandığı yıl olmuştur. 2003 yılında AB-15’de ortalama yüzde 0,8 oranında, euro alanında ise yüzde 0,4 oranında büyüme gerçekleşmiştir. 2001 yılından beri yaşanan ekonomik durgunluk, dünya ekonomisinde yaşanan canlanmanın AB üretici ve tüketicileri üzerindeki olumlu etkileri nedeniyle 2003 yılı ortalarında kırılmaya başlamıştır. Bu canlanmanın 2003 yılı büyümesine önemli bir katkısı olmasa bile, bu trendin sabit sermaye yatırımları ve iç talep artışlarıyla desteklenerek en azından önümüzdeki bir kaç yıl devam etmesi beklenmektedir.
Son yıllarda yaşanan ekonomik durgunluğun tersine çevrilmesinde Dünyadaki talep artışlarından kaynaklanan gelişmelerin yanı sıra; uygun makroekonomik politikalar, enflasyonda yaşanan sürekli düşüş, destekleyici mali koşullar ve yapısal reformlardaki başarı etkili olmuştur.
2004 yılında ise ekonomide canlanmanın artarak devam etmesi ve ortalama büyüme oranının euro alanında yüzde 1.7, AB-15 için ise yüzde 2 oranında gerçekleşmesi beklenmektedir.
2003 yılında, eski üyeler arasında en yüksek büyümenin gerçekleştiği ülke yüzde 4,2 ile Yunanistan olmuştur. Özellikle 2004 Olimpiyat Oyunları ile ilişkili olarak artan iç talep ve Yapısal Fonlar kapsamında gelen kaynaklar büyümeyi besleyen en önemli unsurları oluşturmuştur.
AB-15’deki düşük büyüme hızına rağmen, üyelik hazırlıklarının ülke ekonomilerini tetiklemesi neticesinde 2003 yılında, yeni üye olan devletlerde ortalama büyüme yüzde 3,6 oranında gerçekleşmiştir. Özellikle Baltık ülkeleri, Çek Cumhuriyeti ve Macaristan’da özel tüketim harcamaları büyümeyi önemli ölçüde desteklemiştir. Türkiye’de ise 2003 yılında yüzde 5.8 büyüme gerçekleşmiştir. Makroekonomik istikrara kavuşmanın etkisi ile 2004 yılında Türkiye’de yüzde 7.9’luk, Baltık Ülkelerinde ise yüzde 5’in üzerinde bir büyüme gerçekleşeceği beklenmektedir.
Tablo 1: Büyüme-AB-15 (%)
ÜLKELER 1999 2000 2001 2002 2003 2004 t 2005 t
Belçika 3,2 3,8 0,6 0,7 1,1 2,0 2,5
Danimarka 2,6 2,9 1,4 2,1 0,0 2,1 2,2
Almanya 2,0 2,9 0,8 0,2 -0,1 1,5 1,8
Yunanistan 3,4 4,4 4,0 3,9 4,2 4,0 3,3
İspanya 4,2 4,2 2,8 2,0 2,4 2,8 3,3
Fransa 3,2 3,8 2,1 1,2 0,2 1,7 2,4
İrlanda 11,3 10,1 6,2 6,9 1,2 3,7 4,6
İtalya 1,7 3,1 1,8 0,4 0,3 1,2 2,1
Lüksemburg 7,8 9,1 1,2 1,3 1,8 2,4 3,1
Hollanda 4,0 3,5 1,2 0,2 -0,8 1,0 1,6
Avusturya 2,7 3,4 0,8 1,4 0,7 1,8 2,5
Portekiz 3,8 3,7 1,6 0,4 -1,3 0,8 2,2
Finlandiya 3,4 5,1 1,2 2,3 1,9 2,6 2,7
İsveç 4,6 4,4 1,1 2,1 1,6 2,3 2,6
İngiltere 2,8 3,8 2,1 1,6 2,2 3,0 2,8
AB-15 2,9 3,6 1,7 1,1 0,8 2,0 2,4
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
Tablo 2: Büyüme- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler (%)
ÜLKELER 1999 2000 2001 2002 2003 2004 t 2005 t
Kıbrıs Rum Kes. 4,7 5,0 4,0 2,0 2,0 3,4 4,1
Çek Cumhuriyeti 0,5 3,3 3,1 2,0 2,9 2,9 3,4
Estonya 0,6 7,3 6,5 6,0 4,8 5,4 5,9
Macaristan 4,2 5,2 3,8 3,5 2,9 3,2 3,4
Letonya 2,8 6,8 7,9 6,1 7,5 6,2 5,2
Litvanya 1,8 4,0 6,5 6,8 8,9 6,9 6,6
Malta 4,1 6,4 -1,2 1,7 0,4 1,4 2,0
Polonya 4,1 4,0 1,0 1,4 3,7 4,6 4,8
Slovak Cumhuriyeti 1,3 2,2 3,3 4,4 4,2 4,0 4,1
Slovenya 5,9 4,1 2,9 2,9 2,3 3,2 3,6
Bulgaristan 2,3 5,4 4,1 4,8 4,3 5,0 5,5
Romanya -1,2 2,1 5,7 5,0 4,9 4,1 5,3
Türkiye -5,4 7,4 -7,5 7,9 5,8 4,6 5,0
10 Yeni üye 3,2 4,1 2,5 2,4 3,6 4,0 4,2
AB-25 2,9 3,6 1,7 1,1 0,9 2,1 2,5
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
2. ENFLASYON
AB-15’te 2003 yılı ortalarında yüzde 2’nin altına inen enflasyon, yılın ikinci yarısında bu oranın biraz üzerine çıkmıştır. 2004 yılının Mart ayı enflasyonu 1,7 olarak açıklanmıştır. Ancak enflasyondaki bu düşüş kalıcı olmayıp mevsimsel etkileri yansıtmaktadır. Ekonomik yavaşlama ve euro’nun değerlenmesine rağmen enflasyon 2003 yılında çok fazla yükselmemiş ve iklime bağlı olarak gıda ve enerji fiyatlarının artması ve dolaylı vergilerdeki artışlar gibi geçici etkenlerden dolayı fiyat artışları meydana gelmiştir. 2004 yılında euro’nun değerlenmesinden kaynaklanan gecikmiş etkiler ve iç fiyatlardaki baskıların zayıf olmasından dolayı AB-15'de enflasyonun ortalama yüzde 1,8 oranına düşmesi beklenmektedir.
Kaynaklar: Eurostat, OECD, DPT
Euro alanındaki ülkelerin enflasyon oranları arasında halen bazı farklar bulunmaktadır. 2004 yılı için en düşük enflasyon oranına sahip olacağı tahmin edilen ülke yüzde 0,4 ile Finlandiya olurken, en yüksek enflasyonun yüzde 3,4 ile Yunanistan’da gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. 2004 yılı için Yunanistan, İspanya, İrlanda ve İtalya’da enflasyonun yüzde 2’nin üzerinde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.
Rekabetin artması ve ithal malı fiyatlarının düşük olması sebebiyle 2003 yılında Macaristan, Slovak Cumhuriyeti ve Slovenya hariç AB’ye yeni üye olan ülkelerde enflasyon, euro alanıyla hemen hemen aynı düzeyde gerçekleşmiştir. Ancak, 2004 yılında vergi oranlarının AB ile uyumlaştırılmasıyla birlikte dolaylı vergi oranlarının artırılması ve bunun enflasyonist bir baskı oluşturması beklenmektedir.
AB-15’te 2003 yılında çekirdek enflasyonda da çok fazla artış olmamıştır. Özellikle hizmetler sektöründe enflasyon, sektörün verimliliğinin göreceli olarak düşük olması ve imalat sektörüne göre rekabete daha kapalı olmasından dolayı oldukça yavaş bir seyir izleyerek yüzde 2 oranında gerçekleşmiştir.
Türkiye ve Romanya’da kurların değerlenmesinden ve sıkı maliye ve para politikalarının uygulanmasından dolayı enflasyondaki azalma trendi devam etmektedir. Türkiye’de 2004 yılı enflasyonun yüzde 12, 2005 yılı enflasyonunun ise yüzde 8 olarak gerçekleşmesi öngörülmektedir. Bulgaristan’da ise daha düşük olmakla birlikte enflasyon oranında küçük bir artış olacağı tahmin edilmektedir.
Tablo 3: Enflasyon Oranı-Uyumlaştırılmış Tüketici Fiyatları Endeksinde (HICP) yıllık ortalama değişim oranı- AB-15
ÜLKELER 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 t 2005 t
AB-15 2,4 t 1,7 t 1,3 1,2 1,9 2,2 2,1 2,0
Belçika 1,8 1,5 0,9 1,1 2,7 2,4 1,6 1,5 1,5 1,6
Danimarka 2,1 1,9 1,3 2,1 2,7 2,3 2,4 2,0 1,5 1,8
Almanya 1,2 1,5 0,6 0,6 1,4 1,9 1,3 1,0 1,3 1,1
Yunanistan 7,9 5,4 4,5 2,1 2,9 3,7 3,9 3,4 3,4 3,5
İspanya 3,6 1,9 1,8 2,2 3,5 2,8 3,6 3,1 2,4 2,3
Fransa 2,1 1,3 0,7 0,6 1,8 1,8 1,9 2,2 1,9 1,5
İrlanda 2,2 1,2 2,1 2,5 5,3 4,0 4,7 4,0 2,1 2,3
İtalya 4,0 1,9 2,0 1,7 2,6 2,3 2,6 2,8 2,2 1,9
Lüksemburg 1,2 1,4 1,0 1,0 3,8 2,4 2,1 2,5 2,0 1,7
Hollanda 1,4 1,9 1,8 2,0 2,3 5,1 3,9 2,2 1,4 0,7
Avusturya 1,8 1,2 0,8 0,5 2,0 2,3 1,7 1,3 1,4 1,3
Portekiz 2,9 1,9 2,2 2,2 2,8 4,4 3,7 3,3 2,0 2,2
Finlandiya 1,1 1,2 1,4 1,3 3,0 2,7 2,0 1,3 0,4 1,5
İsveç 0,8 1,8 1,0 0,6 1,3 2,7 2,0 2,3 1,2 1,6
İngiltere 2,5 1,8 1,6 1,3 0,8 1,2 1,3 1,4 1,6 1,9
Kaynak: Eurostat
t: tahmin
Tablo 4: Enflasyon Oranı-Uyumlaştırılmış Tüketici Fiyatları Endeksinde (HICP) yıllık ortalama değişim oranı- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
ÜLKELER 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004t 2005 t
Bulgaristan* : : 18,7 2,6 10,3 7,4 5,8 2,3 6,0 4,5
Kıbrıs Rum Kesimi : 3,3 2,3 1,1 4,9 2,0 2,8 4,0 2,2 2,1
Çek Cumhuriyeti 9,1 8,0 9,7 1,8 3,9 4,5 1,4 -0,1 2,8 2,8
Estonya 19,8 9,3 8,8 3,1 3,9 5,6 3,6 1,4 2,8 2,9
Macaristan 23,5 18,5 14,2 10,0 10,0 9,1 5,2 4,7 6,9 4,6
Litvanya 24,7 8,8 5,0 0,7 0,9 1,3 0,4 -1,1 1,0 2,2
Letonya : 8,1 4,3 2,1 2,6 2,5 2,0 2,9 4,0 3,5
Polonya 19,9 14,9 11,6 7,3 10,1 5,5 1,9 0,7 2,3 3,0
Romanya* 38,8 154,9 59,1 45,8 45,7 34,5 22,5 15,3 12,0 8,5
Slovenya 9,9 8,3 7,9 6,1 8,9 8,6 7,5 5,7 3,6 3,2
Slovak Cumhuriyeti 5,8 6,0 6,7 10,4 12,2 7,0 3,3 8,8 8,2 4,5
Türkiye* 80,4 85,7 84,6 64,9 54,9 54,4 45,0 25,3 13,5 11,0
Kaynaklar: Eurostat, DPT, OECD
*: Bu ülkeler için Tüketici Fiyat Endeksi
( : ) : mevcut değil
t: tahmin
3. İŞGÜCÜ PİYASASI
1990’lı yıllarda euro alanında işsizlik oranı yüzde 10 civarında seyretmiştir. Son üç yıldır yaşanan yavaş büyümenin etkisiyle euro alanı ve AB-15’te işsizlik oranları artarak 2003 yılında son 4 yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştır. 2001 yılının ilk çeyreğinde euro alanında son on yılın en düşük oranı olan yüzde 8’e gerileyen işsizlik oranı, 2001 yılında başlayan ekonomik durgunluğun 2003 yılı ortalarına kadar devam etmesine paralel olarak, 2003 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 8,8 oranında gerçekleşmiş ve bu oran yıl sonuna kadar aynı kalmıştır. Son üç yıldır yaşanan durgunluk döneminden çıkılmasıyla birlikte istihdamda da önümüzdeki dönemde artış meydana gelmesi beklenmektedir.
Tarım, imalat ve inşaat sektörlerinde istihdam oranı azalırken, hem kamu hizmetleri hem de özel hizmetler sektörlerinde oluşturulan yeni istihdam olanakları, istihdam oranında düşüş olmasını engellemiştir.
AB-15’te 2005 yılı için istihdam oranının yüzde 64,6 olacağı tahmin edilmektedir. Lizbon stratejisiyle ortaya konulan Avrupa Birliğinde 2010 yılında yüzde 70 istihdam oranı hedefinin yakalanması için işgücü piyasalarında reform çalışmalarının sürdürülmesi gerekmektedir. 2004 ve 2005 yıllarında İspanya, İrlanda ve Lüksemburg’da istihdam artışının diğer ülkelere göre daha fazla olacağı tahmin edilmektedir. Yunanistan ve Avusturya’nın 2004 yılında, Belçika’nın ise 2005 yılında euro alanındaki istihdam oranını geçeceği tahmin edilmektedir.
2004-2005 döneminde, yeni üye olan ülkelerde ekonomik gelişmelerin olumlu seyredeceği ve yeni iş alanlarının oluşacağı tahmin edilmekte ve istihdam oranının artacağı düşünülmektedir. Bu gelişmeler ayrıca, bu ülkelerde yeniden yapılanma döneminde artan işsizlik oranını da bir miktar düşürebilecektir. Türkiye’de ise, işgücü arzının hızla artmasından dolayı işsizlik oranındaki azalmanın daha düşük olacağı tahmin edilmektedir.
Tablo 5: İşgücü İstatistikleri*- AB-15
ÜLKELER 2000 2001 2002 2003 2004 t 2005 t
Belçika istihdam 1,9 1,5 -0,3 -0,5 0,3 1,0
işsizlik 6,9 6,7 7,3 8,1 8,3 7,9
Danimarka istihdam 0,5 0,4 -0,6 -1,3 0,1 0,6
işsizlik 4,4 4,3 4,6 5,6 5,8 5,3
Almanya istihdam 1,8 0,4 -0,6 -1,1 -0,1 0,7
işsizlik 7,8 7,8 8,6 9,3 9,1 8,8
Yunanistan istihdam 0,3 -0,3 0,1 2,2 1,7 1,0
işsizlik 11,0 10,4 10,0 9,3 8,4 8,0
İspanya istihdam 3,6 2,4 1,5 1,8 2,1 2,3
işsizlik 11,3 10,6 11,3 11,3 10,9 10,5
Fransa istihdam 2,7 1,8 0,7 0,0 0,1 0,7
işsizlik 9,3 8,5 8,8 9,4 9,6 9,4
İrlanda istihdam 4,7 3,0 1,3 1,8 0,8 1,3
işsizlik 4,3 3,9 4,3 4,6 5,0 4,9
İtalya istihdam 1,7 1,7 1,3 0,4 0,3 0,7
işsizlik 10,4 9,4 9,0 8,7 8,6 8,5
Lüksemburg istihdam 5,6 5,6 3,2 2,0 0,9 1,2
işsizlik 2,3 2,1 2,8 3,7 4,7 5,0
Hollanda istihdam 1,8 1,3 0,2 -1,0 -1,3 0,5
işsizlik 2,8 2,4 2,7 3,8 5,3 6,0
Avusturya istihdam 1,0 0,6 0,0 0,3 0,4 0,7
işsizlik 3,7 3,6 4,3 4,4 4,5 4,3
Portekiz istihdam 2,1 1,3 0,3 -0,8 0,2 0,5
işsizlik 4,1 4,1 5,1 6,4 6,8 6,7
Finlandiya istihdam 2,3 1,5 0,9 -0,3 0,1 0,5
işsizlik 9,8 9,1 9,1 9,0 8,9 8,6
İsveç istihdam 2,4 1,9 0,2 -0,2 -0,4 0,4
işsizlik 5,6 4,9 4,9 5,6 6,1 5,8
İngiltere istihdam 1,1 0,6 0,2 0,9 0,4 0,3
işsizlik 5,4 5,0 5,1 5,0 5,0 5,0
* işsizlik: toplam işgücüne oran (yüzde)
* istihdam: (yıllık yüzde değişim)
t: tahmin
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
Tablo 6: İşgücü İstatistikleri*- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
ÜLKELER 2000 2001 2002 2003 2004 t 2005 t
Kıbrıs Rum Kes. istihdam 2,8 1,9 1,4 0,5 0,7 0,9
işsizlik 5,2 4,4 3,9 4,4 4,1 4,0
Çek Cumhuriyeti istihdam -0,7 0,4 0,8 -0,7 -0,4 0,2
işsizlik 8,7 8,0 7,3 7,8 8,2 8,2
Estonya istihdam -1,5 0,9 1,3 1,0 0,6 0,4
işsizlik 12,5 11,8 10,5 10,0 9,7 9,6
Macaristan istihdam 1,0 0,4 0,7 0,5 0,6 0,7
işsizlik 6,3 5,6 5,6 5,8 5,7 5,6
Letonya istihdam -2,9 2,2 1,6 0,7 0,5 0,5
işsizlik 13,7 12,8 12,6 10,5 10,3 10,1
Litvanya istihdam -3,7 -4,0 4,0 1,5 1,3 1,2
işsizlik 15,7 16,1 13,6 12,7 11,5 10,7
Malta istihdam 2,3 1,8 -0,3 -1,4 -0,2 1,1
işsizlik 7,0 6,7 7,5 8,2 8,6 8,1
Polonya istihdam 2,3 -0,6 -2,2 -1,1 0,4 1,1
işsizlik 16,4 18,5 19,8 19,8 19,6 19,3
Slovak Cumhuriyeti istihdam -1,8 0,6 1,1 1,8 0,6 0,7
işsizlik 18,7 19,4 18,7 17,1 16,5 15,9
Slovenya istihdam 3,8 0,5 -0,5 -1,4 0,1 0,4
işsizlik 6,6 5,8 6,1 6,5 6,4 6,2
Bulgaristan istihdam -3,5 -0,4 0,8 3,5 1,5 1,5
işsizlik 16,4 19,2 17,8 13,9 12,5 11,0
Romanya istihdam 2,5 -0,8 -8,7 0,5 0,7 0,6
işsizlik 6,8 6,6 8,4 7,9 7,3 7,3
Türkiye istihdam 0,4 -1,0 -0,8 0,3 1,4 2,0
işsizlik 6,6 8,5 10,3 10,8 10,7 10,5
* işsizlik: toplam işgücüne oran (yüzde)
* istihdam: (yıllık yüzde değişim)
t: tahmin
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
4. GENEL DEVLET BORÇLANMA GEREĞİ
2003 yılında genel devlet dengesi, Almanya, İspanya, Fransa, Avusturya ve İngiltere dışındaki bütün eski üyelerde bozulmuştur. Danimarka, İsveç ve Finlandiya’da bu bozulma genel devlet fazlasının azalması şeklinde gerçekleşmiştir. Euro alanında genel devlet açığında 2003 yılındaki artışın (yüzde 2,7) ardından, 2004 yılında bir artış olması beklenmemektedir. Bununla birlikte, 2005 yılında genel devlet açığının önemli oranda azalacağı tahmin edilmektedir.
Harcamalardaki artış, 2003 yılında genel devlet açığında meydana gelen artışın temel nedenini oluşturmaktadır. Euro alanında harcamalar, 2002 yılındaki GSYİH’nin yüzde 48,4’ü seviyesinden 2003 yılında GSYİH’nin yüzde 49’u seviyesine çıkmıştır. Bununla birlikte gelirler 0,2 puan artarak 2003 yılında GSYİH’nin yüzde 46,3’ü seviyesine ulaşmıştır.
2004 yılında yüzde 3 sınırını geçmesi beklenen 6 ülkeden Fransa, Almanya ve Hollanda 2003 yılında da bu sınırı aşmıştır. 2004 yılında, Fransa ve Almanya’nın pozisyonlarının iyileşmesi, Hollanda’nınkinin ise kötüleşmesi beklenmektedir. Bunun yanı sıra, Yunanistan, İtalya ve Portekiz’de de genel devlet açığının 2004 yılında yüzde 3’ün üzerine çıkması beklenmektedir.
Yeni üye olan devletlerin genel devlet açıkları ortalaması ise, 2003 yılında GSYİH’nin yüzde 5,7’si oranında gerçekleşmiştir. Çek Cumhuriyeti’nde kamu açıkları, bazı yeni devlet garantilerinin getirilmesi ile önemli oranda artmış ve GSYİH’nin yüzde 12,9’u seviyesinde gerçekleşmiştir. Bunu yanı sıra, Estonya’da GSYİH’nin yüzde 2,6’sı oranında bir fazla gerçekleşmiştir. Kıbrıs Rum Kesimi, Macaristan, Malta Polonya ve Slovakya 2003 yılında genel devlet açığı yüzde 3 sınırını aşan diğer 5 ülkedir. Litvanya’da da AB üyeliği ile ilgili harcamaların etkisi ile, yüksek büyüme oranlarına rağmen kamu maliyesinin durumu kötüleşmiştir.
Bulgaristan ve Romanya’nın genel devlet açıklarında az miktarda artış gerçekleşirken, Türkiye’nin genel devlet açığı azalma eğilimini sürdürmektedir.
Tablo 7: Genel Devlet Borçlanma Gereği- AB-15
(Piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı %)
Belçika Danimarka Almanya Yunanistan İspanya Fransa İrlanda İtalya Lüksemburg Hollanda Avusturya Portekiz Finlandiya İsveç İngiltere AB-15
1999 -0,4 3,3 -1,5 -1,8 -1,2 -1,8 2,4 -1,7 3,7 0,7 -2,3 -2,8 2,2 2,5 1,1 -0,7
2000 0,2 2,6 1,3 -2,0 -0,9 -1,4 4,4 -0,6 6,3 2,2 -1,5 -2,8 7,1 5,1 3,9 1,0
2001 0,5 3,1 -2,8 -1,4 -0,4 -1,5 1,1 -2,6 6,3 0,0 0,2 -4,4 5,2 2,8 0,7 -1,0
2002 0,1 1,7 -3,5 -1,4 0,0 -3,2 -0,2 -2,3 2,7 -1,9 -0,2 -2,7 4,3 0,0 -1,6 -2,0
2003 0,2 1,5 -3,9 -3,0 0,3 -4,1 0,2 -2,4 -0,1 -3,2 -1,1 -2,8 2,3 0,7 -3,2 -2,6
2004 t -0,5 1,1 -3,6 -3,2 0,4 -3,7 -0,8 -3,2 -2,0 -3,5 -1,1 -3,4 2,0 0,2 -2,8 -2,6
2005 t -0,7 1,5 -2,8 -2,8 0,6 -3,6 -1,0 -4,0 -2,3 -3,3 -1,9 -3,8 2,1 0,7 -2,6 -2,4
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
Net lending (+) or net borrowing (-)
Tablo 8: Genel Devlet Borçlanma Gereği- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
(Piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı %)
Kıbrıs Rum Kes. Çek Cumhuriyeti Estonya Macaristan Letonya Litvanya Malta Polonya Slovak Cumhuriyeti Slovenya Bulgaristan Romanya Türkiye 10 Yeni üye AB-25
1999 -4,4 -3,7 -2,8 -5,6 -5,3 -5,7 -8,2 -1,9 -7,1 -2,1 0,4 -4,5 -18,4 -3,5 -0,8
2000 -2,4 -4,5 -0,3 -3,0 -2,7 -2,6 -6,5 -1,8 -12,3 -3,0 -0,5 -4,6 -5,8 -3,2 0,9
2001 -2,4 -6,4 0,3 -4,4 -1,6 -2,1 -6,4 -3,5 -6,0 -2,7 0,2 -3,3 -26,9 -4,1 -1,1
2002 -4,6 -6,4 1,8 -9,3 -2,7 -1,4 -5,7 -3,6 -5,7 -1,9 -0,7 -2,6 -10,0 -4,9 -2,1
2003 -6,3 -12,9 2,6 -5,9 -1,8 -1,7 -9,7 -4,1 -3,6 -1,8 0,0 -2,7 -8,0 -5,7 -2,8
2004 t -4,6 -5,9 0,7 -4,9 -2,2 -2,8 -5,9 -6,0 -4,1 -1,7 -0,7 -3,0 -6,3 -5,0 -2,7
2005 t -4,1 -5,1 0,0 -4,3 -2,0 -2,6 -4,5 -4,5 -3,9 -1,8 -1,0 -3,0 -4,9 -4,2 -2,5
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
Net lending (+) or net borrowing (-)
5. GENEL DEVLET TOPLAM BORÇ STOKU
Euro alanında, özellikle Almanya ve Fransa’da görülen kamu borcundaki önemli artışın etkisiyle genel devlet borcunun GSYİH’ye oranı 2002’daki yüzde 69,2 seviyesinden yüzde 70,4 seviyesine yükselmiştir. 2004 yılında bu oranın yüzde 70,9 seviyesine çıkması beklenmektedir.
2003 yılında İtalya, AB-15 arasında en fazla borç stoku olan ülke olmuştur. Ancak, İtalya’nın borç stokunun GSYİH’ye oranı, 2002 yılındaki yüzde 108’lik seviyesinden, özellikle yıl sonunda gerçekleştirilen özelleştirmelerin etkisiyle, 2003 yılında yüzde 106,2’ye gerilemiştir.
Genel devlet toplam borç stokunun GSYİH’ye oranının oldukça yüksek olduğu ülkelerden biri olan Belçika’da da bu oran düşüş eğilimini sürdürmekte olup, 2004 yılından itibaren yüzde 100’ün altında gerçekleşmesi beklenmektedir. İtalya’da da genel devlet toplam borç stokunun GSYİH’ye oranındaki az miktardaki düşüş eğilimi devam etmekle birlikte, euro alanındaki ve AB-15’deki en yüksek oran olmaya devam etmesi beklenmektedir.
AB’ye yeni katılan ve aday ülkeler arasında 2003 yılında en fazla borç stoku olan ülkeler, sırasıyla GSYİH’nin yüzde 72,2’si ve GSYİH’nin 89,1’i ile, Kıbrıs Rum Kesimi ve Türkiye olmuştur.
Tablo 9: Genel Devlet Toplam Borç Stoku- AB-15
(Piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı %)
Belçika Danimarka Almanya Yunanistan İspanya Fransa İrlanda İtalya Lüksemburg Hollanda Avusturya Portekiz Finlandiya İsveç İngiltere AB-15
1998 119,6 56,2 60,9 105,8 64,6 59,5 54,9 116,3 6,3 66,8 63,7 55,0 48,6 68,0 47,6 68,8
1999 114,8 53,0 61,2 105,2 63,1 58,5 48,6 115,5 6,0 63,1 67,5 54,3 47,0 62,8 45,0 67,8
2000 109,1 50,1 60,2 106,2 61,2 57,2 38,4 111,2 5,5 55,9 67,0 53,3 44,6 52,8 42,1 64,0
2001 108,1 47,8 59,4 106,9 57,5 56,8 36,1 110,6 5,5 52,9 67,1 55,5 43,9 54,4 38,9 63,2
2002 105,8 47,2 60,8 104,7 54,6 58,6 32,3 108,0 5,7 52,6 66,6 58,1 42,6 52,6 38,5 62,5
2003 100,5 45,0 64,2 103,0 50,8 63,0 32,0 106,2 4,9 54,8 65,0 59,4 45,3 51,9 39,9 64,0
2004 t 97,4 42,3 65,6 102,8 48,0 64,6 32,4 106,0 4,5 56,3 65,5 60,7 44,5 51,8 40,1 64,2
2005 t 94,3 40,0 66,1 101,7 45,1 65,6 32,6 106,0 3,8 58,6 65,3 62,0 44,3 50,5 40,6 64,2
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
Tablo 10: Genel Devlet Toplam Borç Stoku- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
(Piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı %)
Kıbrıs Rum Kes. Çek Cumhuriyeti Estonya Macaristan Letonya Litvanya Malta Polonya Slovak Cumhuriyeti Slovenya Bulgaristan Romanya Türkiye 10 Yeni üye AB-25
1998 55,5 13,7 6,0 61,9 10,6 16,8 64,9 41,6 28,6 23,9 : 18,0 50,1 36,6 67,6
1999 62,0 14,3 6,5 61,2 13,7 23,4 60,8 40,3 43,8 25,1 79,3 24,0 67,4 38,1 66,7
2000 61,7 18,2 5,0 55,4 13,9 24,3 57,1 36,6 49,9 26,7 73,6 23,9 57,6 36,4 62,9
2001 64,4 25,2 4,7 53,5 16,2 23,4 61,8 36,7 48,7 26,9 66,2 23,1 105,4 38,5 61,1
2002 67,1 28,9 5,7 57,1 15,5 22,8 61,7 41,2 43,3 27,8 53,2 22,7 95,0 39,4 61,5
2003 72,2 37,6 5,8 59,0 15,6 21,9 72,0 45,4 42,8 27,1 50,8 21,5 89,1 42,2 63,1
2004 t 74,6 40,6 5,4 58,7 16,0 22,8 73,9 49,1 45,1 28,3 48,6 21,4 86,2 44,4 63,4
2005 t 76,9 42,4 5,3 58,0 16,1 23,2 75,9 50,3 46,1 28,2 46,6 21,6 83,4 45,2 63,4
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
6. DIŞ TİCARET
AB-15’de 2002 yılında GSYİH’nin yüzde 1’i oranında gerçekleşen cari işlemler fazlası, 2003 yılında özellikle euro’nun dolar karşısında değer kazanmasının etkisiyle, yüzde 0,2 seviyesine gerilemiştir. Ancak, dış ticaret dengesinde 2004 yılında bir iyileşmenin yaşanacağı tahmin edilmektedir.
AB-15’in büyüme oranına önemli oranda katkı sağlayan Yunanistan’da, 2003 yılında, ihracat performansındaki iyileşmeye rağmen, ithalattaki hızlı artış nedeniyle cari işlemler açığında büyüme devam etmiş ve cari açık GSYİH’nin yüzde 7’si seviyesine ulaşmıştır. Ancak 2004 yılında, Olimpiyat Oyunları ve uluslararası ekonomik gelişmelerin etkisiyle cari açığın azalması beklenmektedir.
Tablo 11: Mal ve Hizmet İhracatı- AB-15
piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı (yüzde)
Belçika Danimarka Almanya Yunanistan İspanya Fransa İrlanda İtalya Lüksemburg Hollanda Avusturya Portekiz Finlandiya İsveç İngiltere AB-15
1992 67,6 36,5 24,5 18,2 16,8 21,5 60,8 19,1 102,9 52,5 37,6 27,6 26,3 28,1 23,6 25,9
1993 64,5 35,4 22,8 17,2 18,3 20,7 66,0 22,3 103,2 52,5 36,0 26,6 32,1 31,9 25,5 26,4
1994 67,1 35,5 23,6 17,7 21,0 21,5 70,8 23,9 106,6 55,0 36,5 28,4 34,9 35,4 26,5 27,9
1995 69,1 35,4 24,5 17,6 22,6 22,5 76,4 27,0 109,1 57,4 36,8 30,2 36,7 39,2 28,3 29,6
1996 70,6 35,8 25,3 17,5 23,9 23,1 77,5 25,8 111,1 57,9 37,9 29,8 37,3 37,9 29,3 30,0
1997 74,7 36,4 27,9 19,7 26,7 25,5 79,7 26,4 119,3 61,1 41,8 30,4 38,8 41,4 28,7 31,9
1998 75,4 35,8 29,0 19,8 27,2 26,1 85,8 26,4 127,3 61,0 43,4 30,8 38,6 42,5 26,8 32,2
1999 75,7 38,1 29,6 22,4 27,5 25,9 87,6 25,5 136,1 60,3 45,5 29,7 37,8 42,6 26,4 32,4
2000 85,6 44,3 33,8 25,6 30,1 28,5 97,4 28,3 151,3 67,5 50,3 31,5 43,0 45,8 28,1 36,0
2001 85,8 44,7 35,3 23,8 29,9 27,9 98,4 28,4 153,4 65,3 52,5 30,9 39,9 45,9 27,3 36,0
2002 83,9 44,3 35,9 20,9 28,4 27,1 93,7 27,0 146,1 62,6 52,8 30,3 38,7 44,0 26,2 35,1
2003 82,2 43,6 35,7 20,2 27,9 25,9 83,2 25,4 143,8 61,3 51,8 30,8 37,0 43,9 25,1 34,2
2004 t 82,7 43,4 37,1 20,1 27,9 26,1 82,9 24,9 145,2 62,1 51,9 31,6 37,0 44,6 25,1 34,5
2005 t 84,5 443,6 38,4 20,0 28,5 26,5 85,5 25,8 149,0 64,5 53,6 32,5 37,2 45,9 25,7 35,4
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
İspanya’da da cari işlemler açığı artmış ve GSYİH’nin yüzde 3,2’si seviyesinde gerçekleşmiştir. 2004 ve 2005 yıllarında da artan iç talep ve fiyatlardaki rekabet gücü kaybı dolayısıyla, cari işlemler açığının devam edeceği tahmin edilmektedir.
Çek Cumhuriyeti, Estonya ve Letonya, AB’ye yeni katılan ülkeler arasında, 2003 yılında ticaret dengesi açısından en kötü durumda olan üç ülke olmuştur.
Estonya, 2003 yılında GSYİH’nin yüzde 13,7’si oranında cari işlemler açığı ile en büyük cari açığa sahip olan ülke konumundadır. Dünyadaki ekonomik durgunluk ve bu durgunluğun özellikle telekomünikasyon sektörü üzerindeki etkileri, Estonya’nın ticaret dengesinin zayıflamasında önemli rol oynamıştır. Bunu yanı sıra, aşırı soğuk iklim koşulları ve Talin Körfezi’nin 2002 ve 2003 yıllarında donması, özellikle hizmet ticareti üzerinde olumsuz etkiler yaratmıştır.
Tablo 12: Mal ve Hizmet İhracatı- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı (yüzde)
Kıbrıs Rum Kes. Çek Cumhuriyeti Estonya Macaristan Letonya Litvanya Malta Polonya Slovak Cumhuriyeti Slovenya Bulgaristan Romanya Türkiye 10 Yeni Üye AB-25
1992 49,8 54,7 : 31,4 79,9 23,4 91,9 23,7 70,3 63,1 47,1 27,8 14,4 : :
1993 47,3 54,8 69,6 26,4 73,2 82,5 95,4 22,9 56,7 58,8 38,2 23,0 13,7 37,1 26,7
1994 47,5 50,5 75,3 28,9 46,5 55,4 96,7 23,6 59,8 60,0 45,1 24,9 21,4 37,1 28,1
1995 55,4 53,6 72,0 44,4 47,3 51,5 93,8 25,4 58,3 52,3 44,7 27,6 19,9 40,6 29,9
1996 55,8 52,5 67,1 48,5 51,3 53,4 87,0 24,3 54,1 52,8 55,4 28,1 21,5 39,9 30,4
1997 56,4 56,5 78,4 55,1 51,1 54,3 85,1 25,5 56,9 54,4 58,3 29,2 24,6 42,5 32,3
1998 53,6 58,8 79,7 62,6 51,3 46,6 87,7 28,2 59,7 53,8 47,1 22,6 24,3 44,8 32,7
1999 54,8 60,6 77,2 65,2 43,9 39,8 90,7 26,1 61,4 49,8 44,6 28,0 23,2 44,1 32,8
2000 56,8 69,8 93,7 74,9 45,6 45,7 102,7 28,3 70,8 56,5 55,7 32,9 24,0 48,7 36,5
2001 57,2 66,3 89,4 74,4 44,4 50,9 87,4 27,7 73,4 57,9 55,6 33,3 33,7 47,7 36,6
2002 51,8 61,5 80,0 65,4 45,5 54,0 87,7 29,7 71,8 57,9 53,1 35,4 29,8 47,7 35,7
2003 48,1 62,3 74,9 65,7 49,3 52,3 83,9 33,9 78,1 57,3 53,4 36,2 29,6 51,0 35,0
2004 t 48,3 64,3 75,3 66,6 52,5 53,0 84,2 36,7 75,7 58,1 52,8 36,8 29,0 53,3 35,3
2005 t 48,3 66,2 78,4 68,1 54,7 53,9 84,9 37,7 76,0 59,2 54,6 33,7 31,0 54,5 36,3
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast, Statistical Annex, Spring 2004.
t: tahmin
Çek Cumhuriyeti’nde 2002 yılında GSYİH’nin yüzde 5,8’i oranında olan cari işlemler açığı, 2003 yılında yüzde 6,5’e yükselmiştir. Letonya’da ise, 2003 yılında ihracat yüzde 13 oranında artarken ithalat 14,3 oranında artmış, böylece cari işlemler açığı GSYİH’nin yüzde 7,6’sından yüzde 9,1’ine yükselmiştir. Cari işlemler açığının 2004 yılında GSYİH’nin yüzde 10,1’i oranında gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.
Türkiye, Romanya ve Bulgaristan’da, artan iç talep ve fiyatlar açısından rekabet gücündeki zayıflama nedeniyle cari işlemler açığı büyümeye devam etmiştir. 2003 yılında, Türkiye’de GSYİH’nin yüzde 2,8’i, Romanya’da GSYİH’nin yüzde 5,9’u ve Bulgaristan’da GSYİH’nin yüzde 8,6 oranında cari işlemler açığı gerçekleşmiştir.
Tablo 13: Mal ve Hizmet İthalatı- AB-15
piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı (yüzde)
Belçika Danimarka Almanya Yunanistan İspanya Fransa İrlanda İtalya Lüksemburg Hollanda Avusturya Portekiz Finlandiya İsveç İngiltere AB-15
1992 64,8 29,9 24,8 26,3 19,7 21,0 53,2 19,1 95,6 49,0 36,8 35,0 25,3 26,3 24,8 26,0
1993 60,9 28,6 22,6 25,3 19,1 19,2 55,4 19,0 94,0 47,0 35,5 33,6 27,4 28,2 26,5 25,3
1994 63,1 30,1 23,3 23,9 21,2 20,1 60,9 20,4 95,2 48,9 36,9 35,2 29,1 30,9 27,2 26,5
1995 64,8 31,3 23,8 24,9 22,8 21,1 65,0 23,0 96,8 51,5 37,6 36,4 28,8 32,5 28,8 28,0
1996 66,5 30,8 24,3 25,5 23,4 21,4 65,9 20,9 99,8 52,2 39,0 36,4 29,8 31,3 29,8 28,1
1997 70,3 32,9 26,5 27,0 25,7 22,5 67,0 22,3 105,8 55,2 43,4 38,2 30,8 34,1 28,6 29,7
1998 71,1 33,8 27,5 28,2 27,2 23,5 74,6 22,9 112,5 55,5 44,0 39,7 29,8 36,2 27,8 30,4
1999 71,4 33,3 28,8 31,0 28,8 23,7 74,2 23,5 119,7 55,9 46,3 40,1 29,3 36,4 28,2 31,3
2000 82,5 38,3 33,4 34,1 32,4 27,3 84,4 27,3 130,4 62,2 50,9 42,8 33,7 40,2 30,1 35,4
2001 82,6 38,2 33,3 31,1 31,6 26,3 83,4 27,0 136,0 60,1 52,2 40,7 31,6 39,6 30,1 34,9
2002 80,2 38,7 31,6 27,7 29,9 25,0 75,0 26,0 128,7 57,5 50,6 37,6 30,3 37,5 29,2 33,4
2003 79,2 37,3 31,5 28,6 29,7 24,6 67,0 24,9 126,7 56,0 50,3 36,6 30,0 37,3 28,1 32,6
2004 t 79,3 37,1 32,2 27,6 29,9 24,6 67,0 24,5 128,0 56,0 50,4 36,3 29,9 37,5 27,9 33,1
2005 t 81,0 37,5 33,9 27,4 30,6 25,2 68,8 25,3 131,3 58,2 52,3 36,8 29,9 38,7 28,3 34,2
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast, Statistical Annex, Spring 2004.
t: tahmin
Tablo 14: Mal ve Hizmet İthalatı- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı (yüzde)
Kıbrıs Rum Kes. Çek Cumhuriyeti Estonya Macaristan Letonya Litvanya Malta Polonya Slovak Cumhuriyeti Slovenya Bulgaristan Romanya Türkiye 10 Yeni Üye AB-25
1992 60,6 53,8 : 31,7 73,1 19,9 99,0 22,2 74,3 56,2 52,9 36,2 17,3 : :
1993 47,8 54,1 73,9 34,6 57,0 90,4+ 105,0 22,0 61,0 57,7 45,8 28,0 19,3 38,4 25,6
1994 47,9 53,2 86,2 35,4 44,4 61,4 106,9 21,5 54,2 57,8 45,7 27,0 20,4 37,6 26,8
1995 58,9 58,4 80,0 44,3 49,7 63,0 107,5 23,0 55,8 54,2 46,3 33,2 24,4 41,0 28,4
1996 62,4 58,9 78,6 48,0 59,4 63,3 101,0 25,8 64,6 53,8 50,0 36,6 27,8 43,3 28,6
1997 61,8 62,5 90,0 54,1 59,6 64,8 93,5 29,8 66,4 55,2 53,7 36,2 30,4 46,9 30,3
1998 61,3 60,0 90,1 64,1 64,8 58,3 93,2 33,4 70,4 55,3 46,8 30,6 27,9 49,4 31,2
1999 57,7 61,9 82,1 67,8 54,2 50,1 96,3 32,5 65,7 54,0 50,3 32,9 26,9 48,9 31,9
2000 62,0 73,2 97,7 78,7 54,3 52,2 113,4 34,9 73,3 60,1 61,1 38,5 31,5 54,0 36,2
2001 61,6 68,8 93,1 75,9 55,6 56,4 92,2 31,4 81,5 58,5 63,1 41,1 31,3 51,3 35,7
2002 59,0 63,7 89,3 67,6 56,1 59,7 89,1 33,0 78,9 56,5 59,7 41,2 30,7 51,0 34,2
2003 53,4 64,5 89,2 70,4 62,1 57,9 89,2 36,4 79,4 57,3 63,0 44,1 33,2 54,3 33,7
2004 t 52,9 66,3 88,2 70,8 66,7 58,8 90,4 39,0 78,3 58,7 61,5 44,5 33,3 56,4 33,8
2005 t 52,9 67,8 87,4 71,5 69,8 59,8 90,8 40,7 80,0 60,0 62,8 44,8 35,8 57,8 34,9
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast, Statistical Annex, Spring 2004.
t: tahmin
Tablo 15: Cari İşlemler Dengesi- AB-15
piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı (yüzde)
Belçika Danimarka Almanya Yunanistan İspanya Fransa İrlanda İtalya Lüksemburg Hollanda Avusturya Portekiz Finlandiya İsveç İngiltere
1992 2,7 2,1 -0,7 -0,2 -3,7 -0,4 0,4 -2,5 : 2,1 -0,4 -2,3 -4,7 -2,7 -2,1
1993 4,4 2,8 -0,5 -0,8 -1,2 0,7 3,7 0,8 : 4,6 -0,8 -2,1 -1,4 -1,3 -1,9
1994 5,6 1,5 -1,2 1,3 -1,6 0,2 2,9 1,2 : 5,9 -1,6 -3,8 1,0 1,2 -1,0
1995 5,7 0,7 -0,8 -0,9 0,0 0,3 2,8 2,2 : 6,4 -2,6 -2,9 4,0 3,7 -1,3
1996 5,1 1,5 -0,3 -2,4 0,1 0,9 3,3 3,2 : 5,4 -2,3 -3,8 4,0 3,5 -0,9
1997 5,4 0,4 -0,1 -2,1 0,4 2,5 3,1 2,8 : 6,2 -3,0 -6,1 5,4 4,3 -0,1
1998 5,3 -0,9 -0,3 -3,5 -0,9 2,4 0,8 1,9 : 3,0 -2,3 -7,1 5,7 3,9 -0,5
1999 5,4 1,8 -0,8 -5,7 -2,1 2,6 0,3 1,0 : 4,0 -3,0 -8,7 6,2 4,2 -2,3
2000 4,0 1,6 -1,1 -6,3 -3,3 1,3 -0,4 -0,2 : 4,8 -2,6 -10,8 7,2 4,0 -2,1
2001 4,0 3,1 0,6 -6,1 -3,1 1,5 -0,7 0,3 : 3,5 -1,9 -9,7 6,9 0,6 -6,1
2002 5,1 2,0 3,1 -5,2 -2,7 1,6 -0,7 -0,3 : 2,1 0,5 -7,4 7,4 3,1 -5,2
2003 3,7 2,8 2,6 -7,0 -3,2 0,9 -0,9 -1,2 : 1,5 -0,4 -5,0 5,5 2,6 -7,0
2004 t 4,1 2,9 2,9 -6,4 -3,2 0,9 -1,0 -1,4 : 3,8 -0,4 -3,9 5,5 2,9 -6,4
2005 t 4,2 3,2 2,4 -6,6 -3,4 0,7 -0,7 -1,3 : 4,3 -0,4 -3,6 5,6 2,4 -6,6
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Statistical Annex Spring 2004.
t: tahmin
Tablo 16: Cari İşlemler Dengesi- Yeni Üyeler ve Aday Ülkeler
piyasa fiyatlarıyla GSYİH’ye oranı (yüzde)
Kıbrıs Rum Kes. Çek Cumhuriyeti Estonya Macaristan Letonya Litvanya Malta Polonya Slovak Cumhuriyeti Slovenya Bulgaristan Romanya Türkiye 10 Yeni Üye
1992 : 1,7 : : 14,0 : : 9,7 : 7,3 -7,4 -6,9 -2,0 :
1993 : 0,7 1,3 : 19,7 : : 0,2 -4,1 2,2 -9,4 -2,0 -4,9 :
1994 1,2 -2,5 -7,2 : 5,5 -2,1 : 2,4 5,3 3,9 -2,4 0,1 1,5 :
1995 -2,1 -4,2 -4,4 : -0,4 -9,9 : 1,5 3,0 -0,4 -4,8 -4,4 -3,3 :
1996 -5,7 -6,8 -9,2 : -5,5 -9,2 : -1,1 -9,0 0,2 2,4 -7,5 -4,9 :
1997 -4,2 -6,5 -12,2 : -6,2 -10,2 : -3,7 -8,7 0,3 3,5 -6,3 -3,9 :
1998 -6,8 -2,2 -9,2 : -10,6 -11,9 : -4,2 -9,0 -0,6 -0,2 -7,3 -1,1 :
1999 -1,7 -2,7 -4,7 : -9,8 -11,2 : -5,5 -3,5 -3,3 -4,8 -1,7 -2,5 :
2000 -3,5 -5,3 -5,8 : -6,9 -6,0 : -6,1 -2,5 -2,8 -5,5 -4,1 -6,7 :
2001 -4,0 -5,4 -6,0 : -9,6 -4,8 : -2,9 -7,4 0,1 -6,1 -5,6 1,3 :
2002 : -5,8 -12,2 : -7,6 -5,4 : -2,6 -8,2 1,7 -4,7 -3,5 -0,8 :
2003 : -6,5 -13,7 -5,7 -9,1 -6,1 -3,4 -2,0 -0,9 0,2 -8,6 -5,9 -2,8 -4,5
2004 t -3,7 -6,8 -11,5 -5,4 -10,1 -6,2 -4,3 -2,3 -2,5 -0,5 -7,5 -5,6 -3,4 -4,1
2005 t -3,5 -6,6 -9,1 -5,1 -10,9 -5,9 -3,9 -2,8 -4,0 -0,6 -7,0 -5,0 -3,7 -4,3
Kaynak: European Economy, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs, Economic Forecast Spring 2004.
t: tahmin
7. AB-25’İN DIŞ TİCARETİNİN ÜLKELERE GÖRE DAĞILIMI
2002 yılında, AB-25’in ihracat yaptığı ülkelerin başında yüzde 27,2’lik pay ile ABD gelmiştir. ABD’yi yüzde 8,1 ile İsviçre, yüzde 4,8 ile Japonya ve yüzde 3,89 ile Çin takip etmiştir.
İthalat yapılan ülkeler açısından ise, yüzde 19,2 ile ABD, 9,5 ile İsviçre, 7,8 ile Japonya ve 6,6’lık pay ile Çin en büyük paya sahip dört ülkeyi oluşturmuştur.
8. KİŞİ BAŞINA GELİR
Satın alma gücü paritesine göre incelendiğinde, 2001 yılı itibarıyla 44.300 euro ile Lüksemburg ilk sırada yer almaktadır. 2001 yılında AB-15 ortalamasının 23.200 euro olduğu dikkate alındığında Lüksemburg’da kişi başına gelirin oldukça yüksek olduğu görülmektedir. Yeni üye olan ülkeler ve mevcut aday ülkelerin hiçbirisi AB-15 ortalamasını geçememiştir. Eski üyelerden ise sadece Yunanistan ve Portekiz AB ortalamasının altında kalmıştır. Aday ülkelerden Türkiye 5200 euro ile en düşük kişi başına gelire sahipken yeni üye olan ülkelerden Letonya 7700 euro ile en düşük kişi başına gelire sahiptir.
Tablo 17: Satın Alma Gücü Paritesine Göre Cari Fiyatlarla Kişi Başına GSYİH
Satın Alma Gücü Paritesine göre AB-15=100
1996 1997 1998 1999 2000 2001 1996 1997 1998 1999 2000 2001
Belçika 20.600 21.700 22.500 22.600 24.000 24.600 111 112 111 106 107 106
Danimarka 22.300 23.300 23.900 25.400 26.900 27.600 121 120 118 119 119 119
Almanya 19.900 20.900 21.500 22.600 23.800 24.100 108 108 106 106 105 104
Yunanistan 12.300 12.800 13.600 14.500 15.100 15.500 66 66 67 68 67 67
İspanya 18.900 19.800 20.600 21.500 22.800 23.200 102 102 101 101 101 100
Fransa 18.700 19.200 20.000 21.200 22.700 23.300 101 99 99 100 100 100
İrlanda 17.300 20.100 21.400 23.800 26.200 27.700 94 104 105 112 116 119
İtalya 19.300 19.800 21.000 22.000 23.600 24.400 104 102 103 103 104 105
Lüxemburg 31.200 34.000 36.200 39.400 43.800 44.300 169 175 178 185 194 191
Hollanda 20.200 21.800 23.400 24.300 25.500 26.000 109 112 115 114 113 112
Avusturya 20.600 21.500 22.200 23.600 25.400 25.900 111 111 109 111 112 112
Portekiz 13.100 14.400 14.900 15.600 16.600 17.100 71 74 73 73 73 74
Finlandiya 17.900 19.300 20.500 21.500 23.500 24.000 97 99 101 101 104 103
İsveç 18.900 19.800 20.600 21.500 22.800 23.200 102 102 101 101 101 100
İngiltere 18.600 19.900 21.000 21.400 22.500 23.200 101 103 103 100 100 100
Bulgaristan 5 500 5 400 5 700 6 000 6 000 6 500 30 28 28 28 27 28
Kıbrıs Rum Kes. 15.400 16.100 17.000 18.100 17.600 18.500 83 83 84 85 78 80
Ç.Cumhuriyeti 11.800 12.100 12.200 12.500 12.600 13.300 64 62 60 59 56 57
Estonya 6.500 7.500 8.000 8.200 9.200 9.800 35 38 39 38 40 42
Macaristan 8.500 9.200 9.900 10.600 11.400 11.900 46 47 49 50 51 51
Litvanya 6.200 6.900 7.400 7.300 8.100 8.700 33 35 36 34 36 38
Letonya 4.700 5.200 5.600 6.100 7.000 7.700 25 27 28 28 31 33
Malta 9.900 10.600 11.100 11.700 : : 54 55 55 55 : :
Polonya 6.600 7.300 7.800 8.300 9.000 9.200 36 38 38 39 40 40
Romanya 5.300 5.100 5.000 5.100 5.500 5.900 29 26 25 24 24 25
Slovenya 11.900 12.800 13.500 14.500 15.300 16.000 64 66 67 68 67 69
Slovakya 8.800 9.600 10.100 10.500 10.500 11.100 48 49 50 49 46 48
Türkiye 5.100 5.600 5.800 5.600 5.600 5.200 28 29 29 26 25 22
AB -15 18.500 19.400 20.300 21.300 22.600 23.200 100 100 100 100 100 100
Kaynak: Eurostat, OECD
